Dolar Maliyet Ortalaması (DCA) Nedir?

Dolar maliyet ortalaması (DCA), belirli bir varlığa önceden belirlenen eşit para tutarlarıyla düzenli aralıklarla yatırım yapma yaklaşımıdır. Adındaki “dolar”, yalnızca ABD doları alınacağı anlamına gelmez; sabit tutar TL veya başka bir para birimiyle de belirlenebilir. DCA, vadeli mevduat ürünü değil, alımları zamana yayma yöntemidir.

DCA nasıl çalışır?

Aynı tutarla fiyat düşükken daha fazla, yüksekken daha az birim alınır. Amaç her seferinde en düşük fiyatı tahmin etmek yerine belirli bir plana bağlı kalmaktır. Değişken miktarda ve rastgele tarihlerde yapılan alımlar, burada anlatılan sabit tutarlı DCA örneğiyle aynı değildir.

• Düzenli ayırabileceğiniz tutarı bütçenize göre belirleyin.
• Aylık veya başka bir sabit aralık seçin.
• İşlem komisyonu, minimum tutar ve ürünün risklerini inceleyin.
• Alınan birimleri ve toplam maliyeti kaydedin.
• Planı değerlendirirken yalnızca geçmiş fiyatlara değil, ihtiyaç ve risklere de bakın.

Sabit 1.000 TL ile örnek maliyet hesabı

Aşağıdaki değerler tamamen varsayımsaldır; bir ürün veya piyasa tahmini değildir. Komisyon ve vergi hesaba katılmamıştır.

Ortalama birim maliyet = toplam harcama / toplam birim = 3.000 / 350 = yaklaşık 8,57 TL’dir. Bu, üç fiyatın aritmetik ortalaması olan 11,67 TL’den farklıdır. Son fiyat 5 TL olduğunda portföyün değeri 350 × 5 = 1.750 TL olur; 3.000 TL maliyete karşı 1.250 TL zarar vardır. Düşük ortalama maliyet kâr garantisi değildir.

DCA ile toplu yatırım arasındaki fark

Elinizde hazır bulunan bir toplam parayı parçalara bölmek ile her ay gelirden yeni tasarruf ayırmak farklı durumlardır. Hazır parayı bekletirken piyasa yükselirse, daha önce toplu yatırım yapılmasına göre daha düşük getiri oluşabilir. Piyasa düşerse alımların zamana yayılması giriş fiyatını farklılaştırabilir; hangi sonucun gerçekleşeceği önceden bilinmez.

Investor.gov DCA’yı piyasa hareketlerinden bağımsız, düzenli ve eşit tutarlı alımlar olarak tanımlar. Fidelity’nin eğitim açıklamaları da bu yöntemin zararı önlemediğini, bekleyen nakit ve işlem maliyetlerinin sonucu etkileyebileceğini vurgular.

Hangi riskleri ortadan kaldırmaz?

• Seçilen varlığın değer kaybetmesi veya kalıcı zarara uğraması.
• Tek bir varlıkta yoğunlaşma ve çeşitlendirme eksikliği.
• Komisyon, vergi, kur farkı ve sık işlem maliyeti.
• Acil nakit ihtiyacında olumsuz fiyatla satış zorunluluğu.
• Likidite, platform ve ürün yapısından kaynaklanan riskler.

Kripto para, pay ve fonların riskleri birbirinden farklıdır. Bir varlığa düzenli alım yapmak o varlığı güvenli hale getirmez. Geçmiş yükselişler veya belirli bir borsanın tanıtımı, gelecekte getiri güvencesi olarak okunmamalıdır.

Sık sorulanlar

DCA için piyasayı kusursuz zamanlamak gerekir mi? Hayır; yöntem belirli aralıklarla alıma dayanır. Ancak ürün seçimi ve bütçe kararı yine önemlidir.

Her ay aynı sayıda birim almak DCA mıdır? Bu yazıdaki örnekte aynı birim sayısı değil, aynı para tutarı kullanılır. Fiyat değiştikçe alınan birim değişir.

Yöntemleri karşılaştırmadan önce BIST 100 endeksinin neyi ölçtüğünü ve kurun alış-satış yönünün maliyete etkisini inceleyebilirsiniz.

Arşiv içeriği: Aşağıdaki video ve yazıdaki görseller önceki sürümden korunmuştur; güncel ürün veya platform önerisi değildir. Eğitim amaçlı bu örnekler kişiye özel yatırım tavsiyesi sayılmaz.