Yıllara Göre Milletvekili Maaşları: 1876’dan 2026’ya Değişim
Yıllara göre milletvekili maaşları, Türkiye’de siyasi temsilcilerin aldığı ödeneklerin yaklaşık 150 yıllık değişimini ortaya koyuyor. Türkiye’deki parlamenter ödemelerin izini Osmanlı dönemindeki Meclis-i Mebusan’a kadar sürdüğümüzde ulaşılabilen kayıtlar 1876 yılına kadar gidiyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi döneminde ise milletvekillerine yapılacak ödemelerin ilk yasal düzenlemelerinden biri 5 Eylül 1920 tarihli Nisab-ı Müzakere Kanunu oldu. 1920’de ilk dört aylık dönem için toplam 1.250 lira tahsisat öngörülürken, daha sonraki dönem için aylık 100 lira ödeme kararlaştırıldı. 1921’de aylık ödeme 200 liraya, 1924’te ise 300 liraya yükseldi.
2026 yılına geldiğimizde ise aktif bir milletvekilinin aylığı Temmuz zammının ardından yaklaşık 310.332 TL seviyesine ulaştı. Aynı dönemde net asgari ücret 28.075,50 TL. Buna göre milletvekili aylığı, net asgari ücretin yaklaşık 11,1 katına denk geliyor.
Kısa sonuç: 2002’de milletvekili aylığı net asgari ücretin yaklaşık 30,7 katı düzeyindeyken, 2026’da bu oran yaklaşık 11,1 kata geriledi. Buna karşılık yalnızca 2024–2026 dönemine bakıldığında milletvekili aylığındaki artış yeniden asgari ücret artışının üzerine çıktı.
İçindekiler
Milletvekili Maaşı Nasıl Belirleniyor?
Kamuoyunda genel olarak “milletvekili maaşı” ifadesi kullanılsa da mevzuattaki teknik karşılığı ödenek ve yolluk.
3671 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair Kanun’a göre milletvekillerinin aylık ödeneği, en yüksek devlet memurunun almakta olduğu tutara bağlı olarak belirleniyor. Ayrıca hesaplanan aylık ödeneğin yarısı kadar yolluk ödeniyor.
1982 Anayasası’nın 86. maddesi de milletvekili ödenek ve yolluklarının kanunla düzenleneceğini, aylık ödeneğin en yüksek devlet memurunun aldığı miktarı ve yolluğun ödeneğin yarısını aşamayacağını hükme bağlıyor.
Bu nedenle tarihsel tablolardaki “milletvekili maaşı” rakamlarını değerlendirirken bazı dönemlerde yalnızca tahsisatın, bazı çalışmalarda ise ödenek ve diğer ödeme unsurlarının birlikte değerlendirildiğini göz önünde bulundurmak gerekiyor.
İlk Milletvekili Maaşı Ne Kadardı?
Bugünkü anlamıyla Türkiye Cumhuriyeti milletvekilliğinden önce parlamenter ödeme kayıtları 1876’da açılan Meclis-i Mebusan dönemine kadar uzanıyor.
Fahri Bakırcı’nın Yasama Dergisi’nde yayımlanan kapsamlı çalışmasında Osmanlı dönemindeki Meclis-i Mebusan üyelerinin yıllık toplam ödemeleri şöyle hesaplanıyor:
| Dönem | Meclis-i Mebusan Yıllık Ödemesi |
|---|---|
| 1876–1909 | 80.000 kuruş |
| 1909–1916 | 150.000 kuruş |
| 1916–1920 | 98.000 kuruş |
Bu rakamları bugünkü milletvekili maaşlarıyla doğrudan karşılaştırmak doğru değil. Para sistemi, ödeme biçimleri, harcırahlar ve parlamentonun çalışma düzeni tamamen farklıydı.
Bununla birlikte 1876, Türkiye’deki parlamenter ödenek geçmişini incelemek açısından ulaşabildiğimiz en eski düzenli kayıt noktalarından biri.
1920’den 1931’e Milletvekili Maaşları
TBMM’nin açılmasından kısa süre sonra milletvekili ödemeleri kanunlarla düzenlenmeye başladı.
| Yıl | Milletvekili Ödeneği | Açıklama |
|---|---|---|
| 1920 | 100 TL/ay | İlk dört ay için ayrıca toplam 1.250 TL tahsisat |
| 1921 | 200 TL/ay | 1 Mart 1921’den itibaren |
| 1923 | 200 TL/ay | Yıllık 2.400 TL |
| 1924 | 300 TL/ay | Yıllık 3.600 TL |
| 1930 | 500 TL/ay | Yıllık 6.000 TL |
| 1931 | 350 TL/ay | Ekonomik buhran döneminde %30 indirim |
1920 tarihli düzenlemede TBMM üyelerine dört aylık dönem için toplam 1.250 lira tahsisat verilmesi, bu dönemden sonra Meclis çalışmalarına devam edenlere aylık 100 lira ödenmesi öngörülüyordu. 1921’de aylık tutar 200 liraya yükseltildi.
8 Mart 1923 tarihli düzenlemeyle yıllık milletvekili ödeneği 2.400 liraya, 23 Şubat 1924 tarihli 421 sayılı Kanunla ise yıllık 3.600 liraya çıkarıldı. Böylece aylık karşılık 300 liraya yükselmiş oldu.
1930’da 1613 sayılı Kanunla milletvekillerinin yıllık tahsisatı 6.000 lira, aylık ödemesi 500 lira olarak belirlendi.
Ancak 1929 Dünya Ekonomik Buhranı’nın etkilerinin hissedildiği 1931 yılında dikkat çekici bir gelişme yaşandı. 1757 sayılı Kanunla milletvekili aylığı 500 liradan 350 liraya indirildi. Bu, yaklaşık %30’luk maaş indirimi anlamına geliyordu.
1983–2004 Yılları Milletvekili Maaşları
İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nde hazırlanan 2024 tarihli doktora tezinde 1983–2023 arasındaki milletvekili aylıkları yıl ortası değerleriyle kesintisiz olarak derlenmiş durumda. Çalışmada özellikle Haziran sonu/yıl ortası milletvekili aylığı esas alınıyor.
| Yıl | Milletvekili Aylığı |
|---|---|
| 1983 | 117.666 TL |
| 1984 | 180.820 TL |
| 1985 | 359.870 TL |
| 1986 | 515.472 TL |
| 1987 | 769.252 TL |
| 1988 | 1.331.556 TL |
| 1989 | 3.209.933 TL |
| 1990 | 5.981.593 TL |
| 1991 | 16.671.849 TL |
| 1992 | 25.867.000 TL |
| 1993 | 38.533.500 TL |
| 1994 | 57.981.994 TL |
| 1995 | 78.457.500 TL |
| 1996 | 249.476.000 TL |
| 1997 | 598.038.000 TL |
| 1998 | 936.452.000 TL |
| 1999 | 1.648.968.000 TL |
| 2000 | 2.291.463.000 TL |
| 2001 | 3.301.240.000 TL |
| 2002 | 5.652.050.000 TL |
| 2003 | 5.855.440.000 TL |
| 2004 | 7.077.350.000 TL |
Önemli: 1983–2004 rakamları dönemin eski Türk lirasıyla verilmiştir. 1 Ocak 2005’te Türk lirasından altı sıfır atıldığı için örneğin 2004’teki 7.077.350.000 TL, yeni para birimiyle yaklaşık 7.077,35 TL karşılığına denk geliyor.
Bu nedenle 2004 ile 2005 arasındaki tabloları okurken rakamsal düşüş olduğu düşünülmemeli; değişimin temel nedeni para biriminden altı sıfır atılmasıdır.
2005–2026 Yıllara Göre Milletvekili Maaşları
Para reformundan sonraki dönem, günümüzdeki TL birimiyle çok daha kolay karşılaştırılabiliyor.
| Yıl | Milletvekili Aylığı |
|---|---|
| 2005 | 7.664 TL |
| 2006 | 7.808 TL |
| 2007 | 8.464 TL |
| 2008 | 9.024 TL |
| 2009 | 9.806 TL |
| 2010 | 10.418 TL |
| 2011 | 11.294 TL |
| 2012 | 12.543 TL |
| 2013 | 13.439 TL |
| 2014 | 13.795 TL |
| 2015 | 13.958 TL |
| 2016 | 15.667 TL |
| 2017 | 17.200 TL |
| 2018 | 20.646 TL |
| 2019 | 22.200 TL |
| 2020 | 23.530 TL |
| 2021 | 25.000 TL |
| 2022 | 40.000 TL |
| 2023 | 73.379 TL |
| 2024 Temmuz | 169.300 TL |
| 2025 Temmuz | 229.676 TL |
| 2026 Temmuz | 310.332 TL |
2005–2023 rakamları akademik çalışmadaki yıl ortası serisini esas alıyor.
2024 Temmuz ayında milletvekili aylığının 169.300 TL’ye çıktığı, 2025 Temmuz zammıyla 229.676 TL’ye yükseldiği bildirildi. 2026’nın ilk yarısında yaklaşık 273.196 TL olan aktif milletvekili aylığı ise Temmuz 2026 güncellemesinden sonra yaklaşık 310.332 TL seviyesine çıktı.
2026 rakamı güncel maaş katsayıları üzerinden kamuoyuna yansıyan hesaplamalara dayanmaktadır. Kesin bordro tutarları vergi ve ödeme unsurlarına göre farklılaşabileceğinden bu rakamı yaklaşık güncel milletvekili aylığı olarak değerlendirmek daha doğru olur.
Yıllara Göre Milletvekili Maaşı ve Asgari Ücret Karşılaştırması
Milletvekili maaşlarındaki artışı tek başına incelemek, gelir farkının zaman içinde nasıl değiştiğini göstermiyor. Bunun için net asgari ücretle karşılaştırmak daha anlamlı bir gösterge oluşturuyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın resmi serisine göre 2002’de net asgari ücret yaklaşık 184,25 TL iken 2026’da 28.075,50 TL seviyesine ulaştı.
| Yıl | Milletvekili Aylığı | Net Asgari Ücret | Vekil Maaşı / Asgari Ücret |
|---|---|---|---|
| 2002 | 5.652,05 TL* | 184,25 TL | 30,7 kat |
| 2010 | 10.418 TL | 576,60 TL | 18,1 kat |
| 2015 | 13.958 TL | 949,10 TL | 14,7 kat |
| 2020 | 23.530 TL | 2.324,70 TL | 10,1 kat |
| 2024 | 169.300 TL | 17.002,10 TL | 10,0 kat |
| 2025 | 229.676 TL | 22.104,67 TL | 10,4 kat |
| 2026 | 310.332 TL | 28.075,50 TL | 11,1 kat |
*2002 milletvekili aylığı, eski TL’deki 5.652.050.000 TL tutarından altı sıfır atılarak bugünkü para birimine çevrilmiştir.
Karşılaştırmadaki milletvekili rakamları yıl ortası/Temmuz değerlerini, asgari ücret rakamları ise ilgili yılda geçerli net asgari ücreti ifade ediyor. Bu nedenle tablo nominal gelir farkını göstermek amacıyla hazırlanmıştır; birebir aynı ay ve aynı vergi statüsündeki iki net ücretin bordro karşılaştırması değildir.
Milletvekili Maaşı mı, Asgari Ücret mi Daha Fazla Arttı?
Uzun döneme baktığımızda oldukça dikkat çekici bir sonuç ortaya çıkıyor.
2002’de bugünkü para birimiyle yaklaşık 5.652 TL olan milletvekili aylığı, 2026 Temmuz ayında yaklaşık 310.332 TL’ye çıktı.
Bu yaklaşık:
54,9 katlık artış
veya
%5.391 nominal artış anlamına geliyor.
Aynı dönemde net asgari ücret 184,25 TL’den 28.075,50 TL’ye yükseldi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da 2002–2026 arasında net asgari ücretteki nominal artışı yaklaşık %15.137,6 olarak hesaplıyor. Başka bir ifadeyle net asgari ücret yaklaşık 152,4 katına çıktı.
2002–2026 artış karşılaştırması
| Gelir | 2002 | 2026 | Nominal Artış | Kaç Kat? |
|---|---|---|---|---|
| Milletvekili aylığı | 5.652,05 TL | 310.332 TL | %5.391 | 54,9 kat |
| Net asgari ücret | 184,25 TL | 28.075,50 TL | %15.138 | 152,4 kat |
Bu açıdan bakıldığında 2002–2026 döneminde asgari ücret nominal olarak milletvekili maaşından çok daha hızlı artmış durumda.
Bunun sonucu olarak milletvekili aylığının asgari ücrete oranı:
2002: 30,7 kat → 2026: 11,1 kat
seviyesine geriledi.
Bu sonuç “milletvekili maaşı az arttı” anlamına gelmiyor. Her iki gelir kaleminde de çok yüksek nominal artış var. Gösterge yalnızca asgari ücretin aynı dönemde oransal olarak daha hızlı yükseldiğini ortaya koyuyor.
Son İki Yılda Tablo Tersine Döndü
Uzun dönemli tablo asgari ücret lehine görünse de özellikle 2024–2026 döneminde farklı bir eğilim ortaya çıkıyor.
2024 Temmuz ayında yaklaşık 169.300 TL olan milletvekili aylığı, 2026 Temmuz ayında 310.332 TL’ye yükseldi. İki yıldaki nominal artış yaklaşık %83,3.
Net asgari ücret ise aynı dönemde 17.002,10 TL’den 28.075,50 TL’ye çıktı. Artış yaklaşık %65,1 oldu. 2025’ten 2026’ya net asgari ücretteki resmi artış oranı ise %27,01 olarak açıklandı.
| Gelir | 2024 | 2026 | Artış |
|---|---|---|---|
| Milletvekili aylığı | 169.300 TL | 310.332 TL | %83,3 |
| Net asgari ücret | 17.002,10 TL | 28.075,50 TL | %65,1 |
Bunun sonucunda 2024’te yaklaşık 9,96 kat olan milletvekili maaşı/asgari ücret oranı, 2025’te 10,39 kata, 2026’da ise yaklaşık 11,05 kata yükseldi.
Dolayısıyla iki ayrı eğilimden söz etmek mümkün:
Uzun dönemde: Asgari ücret milletvekili maaşından daha hızlı arttı ve aradaki oran küçüldü.
Son dönemde: Milletvekili aylığı daha hızlı yükselmeye başladı ve maaş/asgari ücret oranı yeniden büyüdü.
Milletvekili Maaşları 2026’da Asgari Ücretin Kaç Katı?
2026 net asgari ücret 28.075,50 TL, Temmuz 2026 itibarıyla güncel aktif milletvekili aylığı ise yaklaşık 310.332 TL.
Hesaplama:
310.332 / 28.075,50 = 11,05
Buna göre bir milletvekili aylığı yaklaşık 11,1 net asgari ücrete denk geliyor.
2026’nın ilk yarısında milletvekili aylığı yaklaşık 273.196 TL olduğu için oran yaklaşık 9,7 kattı. Temmuz ayındaki güncellemeden sonra oran yeniden 11 katın üzerine çıktı.
Milletvekili Maaşlarında En Dikkat Çekici Dönemler
Milletvekili aylıklarının yaklaşık 150 yıllık geçmişinde birkaç dönem özellikle öne çıkıyor.
1876, ulaşılabilen düzenli parlamenter ödenek kayıtlarının başlangıç noktalarından biri.
1920, TBMM milletvekillerinin ödeneklerinin kanunla düzenlenmeye başladığı dönem.
1931, milletvekili aylığının ekonomik buhran nedeniyle 500 liradan 350 liraya düşürüldüğü ve nominal maaş indiriminin görüldüğü dikkat çekici bir yıl.
2005, Türk lirasından altı sıfır atılması nedeniyle maaş serisindeki rakamların biçimsel olarak tamamen değiştiği dönem.
2022 sonrasında ise nominal milletvekili aylıklarında önceki yıllara kıyasla çok daha hızlı artış görülmeye başladı.
Maaş Değerlendirmesi
Yıllara göre milletvekili maaşları incelendiğinde yalnızca nominal rakamlara bakmak yanıltıcı olabilir. 1980’lerde yüz binlerle, 1990’larda milyonlarla ve 2000’lerin başında milyarlarla ifade edilen rakamların büyüklüğünde Türkiye’nin yüksek enflasyon geçmişi ve eski TL sistemi önemli rol oynuyor.
Bu nedenle tarihsel karşılaştırmada en anlamlı göstergelerden biri milletvekili aylığının başka bir referans gelire oranı.
Net asgari ücret bu amaçla kullanıldığında dikkat çekici sonuç, milletvekili maaşının asgari ücrete oranının 2002’de yaklaşık 30,7 kattan 2024’te yaklaşık 10 kata gerilemiş olması.
Buna karşılık 2024 sonrasında oran yeniden yükselerek 2026 Temmuz itibarıyla yaklaşık 11,1 kata çıktı.
Buradaki bütün artış oranlarının nominal olduğu unutulmamalı. Milletvekili maaşının veya asgari ücretin gerçek satın alma gücünün ne kadar değiştiğini hesaplamak için TÜFE veya başka bir fiyat endeksiyle enflasyondan arındırılmış reel karşılaştırma yapılması gerekir.
Editör Yorumu
Yaklaşık bir buçuk asırlık veri tek bir şeyi oldukça açık gösteriyor: milletvekili ödemelerini yalnızca “eskiden şu kadardı, bugün bu kadar” şeklinde karşılaştırmak yeterli değil.
Para biriminin değişmesi, yüksek enflasyon dönemleri, ödenek ve yolluk sistemindeki yasal düzenlemeler ile maaş güncellemelerinin dönemleri rakamların anlamını değiştiriyor.
Buna karşılık asgari ücret oranı daha anlaşılır bir gösterge sunuyor. 2002’de bir milletvekili aylığının yaklaşık 31 asgari ücrete karşılık gelmesi, 2024’te bu oranın yaklaşık 10’a gerilemesi ve 2026’da yeniden 11’in üzerine çıkması, iki gelir grubunun artış hızlarının dönemlere göre ciddi biçimde değiştiğini gösteriyor.
Milletvekili aylıklarının kamu çalışanlarının gelirleriyle nasıl ayrıştığını görmek için 2026 memur maaşları tablosuna da göz atabilirsiniz.
Son maaş artışlarının öğretmen, polis, doktor ve diğer kamu çalışanlarına nasıl yansıdığını görmek isteyenler zamlı memur maaşları 2026 araştırmasını inceleyebilir.
Milletvekili maaşlarının asgari ücret karşısındaki değişimi, gelir farkının yıllar içinde nasıl şekillendiğini görmek açısından özellikle dikkat çekiyor. Bu karşılaştırmayı değerlendirirken güncel asgari ücret verilerini de ayrıca incelemek yararlı olacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
2026 milletvekili maaşı ne kadar?
Temmuz 2026 itibarıyla aktif milletvekili aylığı yaklaşık 310.332 TL seviyesinde hesaplanıyor. 2026’nın ilk yarısında tutar yaklaşık 273.196 TL idi.
2025 milletvekili maaşı ne kadardı?
2025’in ilk yarısında milletvekili aylığı yaklaşık 196.775 TL, Temmuz 2025 sonrasında ise 229.676 TL seviyesindeydi.
2024 milletvekili maaşı ne kadardı?
2024’ün ilk yarısında yaklaşık 141.800 TL olan milletvekili aylığı, Temmuz ayında 169.300 TL’ye yükseldi.
Milletvekili maaşı asgari ücretin kaç katı?
Temmuz 2026 milletvekili aylığı ve 2026 net asgari ücreti esas alındığında oran yaklaşık 11,05 kat.
Türkiye’de ilk milletvekili maaşı ne kadardı?
TBMM döneminde 1920 tarihli düzenlemeyle ilk dört ay için toplam 1.250 lira tahsisat öngörülmüş, bu süreden sonra Meclis çalışmalarına devam edenlere aylık 100 lira verilmesi kararlaştırılmıştı. Parlamenter ödenek geçmişi Osmanlı Meclis-i Mebusan döneminde 1876’ya kadar izlenebiliyor.
Milletvekili maaşı nasıl belirleniyor?
3671 sayılı Kanun kapsamında milletvekili aylık ödeneği en yüksek devlet memurunun aldığı miktara bağlıdır. Ayrıca aylık ödeneğin yarısı kadar yolluk ödenir.
Kaynaklar
Çalışmada TBMM’nin tarihî kanun ve tutanakları, Anayasa hükümleri, Fahri Bakırcı’nın Yasama Dergisi’nde yayımlanan “Meclis Üyelerinin Aylık ve Diğer Ödenekleri” çalışması, İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nde Büşra Özen tarafından hazırlanan “Siyasetin Meslekleşmesi: Türkiye’de Milletvekillerinin Sosyal Profili ve Siyasal Profesyonelleşmesi” doktora tezi ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın resmi asgari ücret istatistikleri temel alındı. 2024–2026 güncel milletvekili aylıkları dönemsel maaş artışlarının ardından yayımlanan güncel haber ve hesaplamalarla tamamlandı.
Yıllara göre resmi asgari ücret tutarları ve güncel veriler için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı asgari ücret sayfasını inceleyebilirsiniz.
Son Yazılar
- Yıllara Göre Milletvekili Maaşları: 1876’dan 2026’ya Değişim
- Yıllara Göre Starbucks Fiyatları (2006–2026)
- Votka Fiyatları Eylül 2026 (Güncel Votka Fiyatları)
- Duty Free Alkol Fiyatları Eylül 2026: Güncel Free Shop Listesi
- Duty Free Alkol Ucuz mu? Eylül 2026 Güncel Fiyat Karşılaştırması
- Duty Free Kampanyaları Eylül 2026: Alkol ve Free Shop
- Absinthe Fiyatları Eylül 2026 (Güncel Absent – Yeşil Peri Fiyatı)
Yorumlar