Şarap Terimleri ve Türkçe Okunuşları: A’dan Z’ye Şarap Sözlüğü
Şarap dünyasında kullanılan terimlerin önemli bir bölümü Fransızca, İtalyanca, İspanyolca ve İngilizceden gelir. Bu nedenle bir şarap etiketinde Cabernet Sauvignon, Pinot Noir, Chardonnay, Bordeaux, Bourgogne, Cuvée, Grand Cru veya Vintage gibi ifadelerle karşılaşmak oldukça yaygındır.

Peki bu şarap terimleri nasıl okunur ve ne anlama gelir?
Aşağıdaki şarap sözlüğünde en sık karşılaşılan üzüm çeşitlerini, şarap bölgelerini ve üretim terimlerini Türkçe yaklaşık okunuşlarıyla birlikte bulabilirsiniz.
Not: Okunuşlar Türkçe konuşan okuyucuların kelimeleri daha kolay telaffuz edebilmesi için yaklaşık olarak verilmiştir. Yerel Fransızca, İtalyanca, İspanyolca veya İngilizce telaffuzlarda küçük farklılıklar görülebilir.
İçindekiler
Şarap Terimleri ve Türkçe Okunuşları
| Şarap terimi | Türkçe yaklaşık okunuşu | Anlamı / Açıklaması |
|---|---|---|
| Alicante | Alikant | İspanya kökenli üzüm adı ve coğrafi isim |
| Alsace | Alzas | Fransa’nın önemli beyaz şarap bölgelerinden biri |
| Appellation | Apelasyon | Belirli bir coğrafi kökeni ve üretim kurallarını ifade eden sınıflandırma |
| Barrique | Barik | Genellikle şarap olgunlaştırmada kullanılan küçük meşe fıçı |
| Beaujolais | Bojole | Fransa’nın Gamay üzümüyle tanınan şarap bölgesi |
| Bergerac | Berjerak | Güneybatı Fransa’daki şarap bölgesi |
| Bordeaux | Bordo | Dünyanın en bilinen Fransız şarap bölgelerinden biri |
| Bourgogne | Burgony | Fransa’daki Burgundy/Burgonya şarap bölgesinin Fransızca adı |
| Burgundy | Börgındi | Bourgogne bölgesinin İngilizce adı; Türkçede Burgonya |
| Brunello di Montalcino | Brunello di Montalçino | Toskana’nın Montalcino bölgesinde üretilen ünlü İtalyan şarabı |
| Cabernet Franc | Kaberne Fran | Özellikle Bordeaux ve Loire’da kullanılan kırmızı üzüm çeşidi |
| Cabernet Sauvignon | Kaberne Sovinyon | Dünyanın en yaygın kırmızı şaraplık üzüm çeşitlerinden biri |
| Cahors | Kaor | Fransa’da özellikle Malbec şaraplarıyla bilinen bölge |
| Carignan | Karinyan | Akdeniz çevresinde yaygın kırmızı üzüm çeşidi |
| Chablis | Şabli | Burgonya’nın Chardonnay ağırlıklı beyaz şaraplarıyla ünlü bölgesi |
| Champagne | Şampeyn | Fransa’nın Champagne bölgesinde belirli kurallarla üretilen köpüklü şarap |
| Chardonnay | Şardone | Dünyanın en yaygın beyaz şaraplık üzüm çeşitlerinden biri |
| Châteauneuf-du-Pape | Şatonöf dü Pap | Güney Rhône’un tanınmış şarap appellation’ı |
| Chenin Blanc | Şönen Blan | Özellikle Loire ve Güney Afrika’da kullanılan beyaz üzüm çeşidi |
| Chianti | Kiyanti | Toskana’da ağırlıklı olarak Sangiovese üzümünden yapılan şarapların bölgesi |
| Chianti Classico | Kiyanti Klasiko | Chianti’nin tarihi merkez bölgesini ifade eden appellation |
| Cognac | Konyak | Fransa’nın Cognac bölgesinde üretilen üzüm bazlı distile içki |
| Condrieu | Kondriyö | Rhône Vadisi’nde Viognier şaraplarıyla tanınan bölge |
| Côtes de Provence | Kot dö Provans | Provence bölgesinin özellikle roze şaraplarıyla bilinen appellation’ı |
| Côtes du Rhône | Kot dü Ron | Rhône Vadisi’ndeki önemli şarap sınıflandırmalarından biri |
| Côte-Rôtie | Kot Roti | Kuzey Rhône’da Syrah ağırlıklı şaraplarıyla tanınan bölge |
| Cru Bourgeois | Krü Burjuva | Bordeaux’da özellikle Médoc şaraplarında kullanılan kalite sınıflandırması |
| Cuvée | Küve | Belirli bir şarap partisi, harmanı veya üreticinin özel serisi için kullanılan terim |
| Domaine | Domen | Fransızcada şarap üretim mülkü veya bağ işletmesi |
| Entre-Deux-Mers | Antr Dö Mer | Bordeaux’da özellikle beyaz şaraplarıyla tanınan bölge |
| Grand Cru | Gran Krü | Bazı Fransız bölgelerinde üst düzey bağ veya şarap sınıflandırmasını ifade eder |
| Graves | Grav | Bordeaux’nun tarihi şarap bölgelerinden biri |
| Grenache | Grönaş | Fransa ve İspanya başta olmak üzere sıcak iklimlerde kullanılan üzüm çeşidi |
| Hermitage | Ermitaj | Kuzey Rhône’un önemli Syrah şarap bölgelerinden biri |
| Loire | Luar | Fransa’nın geniş ve çeşitli şarap üretim bölgelerinden biri |
| Margaux | Margo | Bordeaux Médoc’taki ünlü appellation |
| Médoc | Medok | Bordeaux’da Cabernet Sauvignon ağırlıklı şaraplarıyla bilinen bölge |
| Merlot | Merlo | Bordeaux kökenli, dünyada yaygın kırmızı üzüm çeşidi |
| Meursault | Mörso | Burgonya’nın ünlü beyaz şarap köylerinden biri |
| Montrachet | Monraşe | Burgonya’nın dünyaca ünlü Chardonnay bağlarından biri |
| Mourvèdre | Murvedr | Rhône ve Akdeniz çevresinde kullanılan kırmızı üzüm çeşidi |
| Muscadelle | Müskadel | Bordeaux beyaz şarap harmanlarında kullanılabilen aromatik üzüm |
| Muscat | Müska | Aromatik karakteriyle tanınan geniş bir üzüm ailesi |
| Pessac-Léognan | Pesak Leonyan | Bordeaux’nun hem kırmızı hem beyaz şaraplarıyla tanınan appellation’ı |
| Petit Verdot | Pöti Verdo | Bordeaux harmanlarında kullanılan koyu renkli kırmızı üzüm |
| Pinot Grigio | Pino Gricyo | Pinot Gris üzümünün özellikle İtalya’da kullanılan adı |
| Pinot Gris | Pino Gri | Beyaz şarap üretiminde kullanılan üzüm çeşidi |
| Pinot Meunier / Meunier | Pino Möniye / Möniye | Champagne üretiminde yaygın kullanılan üzümlerden biri |
| Pinot Noir | Pino Nuar | Burgonya ve Champagne ile özdeşleşmiş önemli kırmızı üzüm çeşidi |
| Pinotage | Pinotaj | Güney Afrika ile özdeşleşen kırmızı üzüm çeşidi |
| Premier Cru | Prömiye Krü | Bazı Fransız şarap bölgelerinde kullanılan kalite veya bağ sınıflandırması |
| Puligny-Montrachet | Püliyni Monraşe | Burgonya’nın önemli Chardonnay merkezlerinden biri |
| Rheingau | Rayngau | Almanya’nın özellikle Riesling şaraplarıyla tanınan bölgesi |
| Riesling | Riizling | Almanya başta olmak üzere serin iklimlerde öne çıkan beyaz üzüm |
| Rioja | Riyoha | İspanya’nın önemli kırmızı şarap bölgelerinden biri |
| Sancerre | Sanser | Loire Vadisi’nde özellikle Sauvignon Blanc ile tanınan bölge |
| Sangiovese | Sancioveze | Chianti ve Brunello dahil birçok Toskana şarabının temel üzümü |
| Sauternes | Sotern | Bordeaux’da tatlı şaraplarıyla ünlü bölge |
| Sauvignon Blanc | Sovinyon Blan | Aromatik ve yüksek asitli beyaz şaraplarıyla bilinen üzüm çeşidi |
| Sémillon | Semiyon | Bordeaux beyaz ve tatlı şaraplarında kullanılan üzüm çeşidi |
| Shiraz | Şiraz | Syrah üzümünün özellikle Avustralya’da yaygın kullanılan adı |
| Syrah | Sira | Rhône kökenli önemli kırmızı üzüm çeşidi |
| Tempranillo | Tempraniyo | Rioja başta olmak üzere İspanya’nın önde gelen kırmızı üzümü |
| Viognier | Viyonye | Aromatik beyaz şarap üretiminde kullanılan Rhône kökenli üzüm |
| Vintage | Vintıc | Şarabın üzümünün hasat edildiği yılı ifade eder |
Şarap Etiketlerinde Geçen Terimler Ne Anlama Geliyor?
Şarap şişelerinde yalnızca üzüm ve bölge isimleri bulunmaz. Üretim yöntemi, tatlılık seviyesi, olgunlaştırma biçimi ve şarabın yapısıyla ilgili birçok terim de etikette yer alabilir.
| Terim | Yaklaşık okunuş | Anlamı |
|---|---|---|
| Acidity | Esiditi | Şarabın asidite seviyesini ifade eder |
| Aroma | Aroma | Genellikle üzümden, fermantasyondan veya olgunlaştırmadan gelen kokular |
| Blend | Blend | Birden fazla üzüm, bağ veya şarabın harmanlanması |
| Body | Badi | Şarabın ağızda bıraktığı hafif, orta veya dolgun yapı hissi |
| Bouquet | Buke | Özellikle şarabın gelişimi ve olgunlaşmasıyla oluşan karmaşık kokular |
| Brut | Brüt | Köpüklü şaraplarda yaygın kullanılan sek/düşük şekerli stil |
| Brut Nature | Brüt Natür | Çok düşük şeker seviyesine sahip köpüklü şarap stili |
| Decant / Decanting | Dikant / Dikanting | Şarabı tortudan ayırmak veya havalandırmak için başka kaba aktarma işlemi |
| Demi-Sec | Dömi Sek | Köpüklü şaraplarda daha tatlı bir stil |
| Dosage | Dozaj | Köpüklü şarap üretiminin son aşamalarında şeker seviyesini ayarlama işlemi |
| Dry | Dray | Sek, belirgin tatlılığı olmayan şarap |
| Fermentation | Fermantasyon | Mayaların şekeri alkole dönüştürdüğü üretim aşaması |
| Lees | Liiz | Fermantasyon sonrasında oluşan maya tortuları |
| Méthode Traditionnelle | Metod Tradisyonel | İkinci fermantasyonun şişede gerçekleştiği geleneksel köpüklü şarap yöntemi |
| Nose | Noz | Şarabın kokusal karakterini anlatmak için kullanılan terim |
| Oak | Ouk | Şarabın meşe fıçıyla temas ettiğini ifade eder |
| Reserve / Reserva | Rezerv / Rezerva | Kullanıldığı ülkeye göre anlamı değişebilen olgunlaştırma veya seri ifadesi |
| Sec | Sek | Fransızca “sek” anlamına gelir; kullanım biçimi şarap türüne göre değişebilir |
| Sur Lie | Sür Li | Şarabın maya tortuları üzerinde bekletilmesi |
| Tannin | Tanen | Özellikle kırmızı şarapta ağızda kuruluk ve burukluk hissi oluşturan bileşen |
| Terroir | Teruar | Toprak, iklim, konum ve bağ koşullarının şarabın karakterine etkisini anlatan kavram |
| Varietal | Vırayetıl | Belirli bir üzüm çeşidini temel alan veya etikette o üzümü öne çıkaran şarap |
| Vintage | Vintıc | Üzümlerin hasat edildiği yıl |
Şampanya Nasıl Okunur ve Champagne Ne Demektir?
Champagne, Türkçeye en yakın biçimiyle “Şampeyn” şeklinde okunur.
Her köpüklü şarap Champagne değildir. Champagne adı, Fransa’nın Champagne bölgesinde belirlenen üretim kurallarına göre üretilen şaraplar için kullanılan coğrafi bir adlandırmadır.
Champagne üretiminde en yaygın kullanılan üç üzüm:
| Üzüm | Türkçe okunuşu | Genel özelliği |
|---|---|---|
| Chardonnay | Şardone | Tazelik, narenciye ve çiçeksi karakter |
| Pinot Noir | Pino Nuar | Gövde ve yapı |
| Meunier | Möniye | Meyvemsi karakter ve yuvarlaklık |
Champagne etiketlerinde ayrıca şu ifadelerle karşılaşabilirsiniz:
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Blanc de Blancs | Beyaz üzüm çeşitlerinden yapılan Champagne |
| Blanc de Noirs | Koyu kabuklu üzüm çeşitlerinden yapılan beyaz Champagne |
| Brut Nature | Çok düşük şekerli stil |
| Extra Brut | Çok sek köpüklü şarap stili |
| Brut | Champagne’da en yaygın sek stillerden biri |
| Demi-Sec | Daha tatlı stil |
| Vintage Champagne | Üzümlerinin büyük bölümü belirli bir hasat yılından gelen Champagne |
Champagne, Prosecco, Cava ve diğer köpüklü şarapların güncel satış rakamlarını karşılaştırmak için şampanya fiyatları listemizi inceleyebilirsiniz.
Kırmızı, Beyaz ve Roze Şarap Arasındaki Fark Nedir?
Şarabın rengi yalnızca üzümün rengine bağlı değildir. Üzüm suyunun kabuklarla ne kadar süre temas ettiği ve kullanılan üretim yöntemi de son derece önemlidir.
| Şarap türü | Genel üretim yöntemi | Renk nereden gelir? | Yaygın üzüm örnekleri |
|---|---|---|---|
| Kırmızı şarap | Üzüm suyu kabuklarla birlikte fermente edilir | Büyük ölçüde üzüm kabuğundaki pigmentlerden | Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah, Pinot Noir |
| Beyaz şarap | Üzüm suyu çoğunlukla kabuklardan ayrılarak fermente edilir | Kabuk teması sınırlıdır veya yoktur | Chardonnay, Sauvignon Blanc, Riesling |
| Roze şarap | Koyu kabuklu üzümlerin kabuklarıyla daha kısa temas sağlanır | Kısa süreli kabuk teması | Grenache, Syrah, Pinot Noir |
| Köpüklü şarap | Şarapta karbondioksit oluşmasını sağlayan farklı üretim yöntemleri kullanılır | Beyaz, roze ve nadiren kırmızı olabilir | Chardonnay, Pinot Noir, Meunier ve diğerleri |
Kırmızı Şarap Nedir?
Kırmızı şarap çoğunlukla koyu kabuklu üzümlerden yapılır. Fermantasyon sırasında üzüm suyunun kabuklarla temas etmesi, şarabın renginin yanı sıra tanen ve aroma yapısının oluşmasına da katkı sağlar.
Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah ve Pinot Noir dünyanın en çok bilinen kırmızı şaraplık üzüm çeşitleri arasındadır.
Türkiye’de farklı yerel üreticilerin ürünlerini karşılaştırmak isteyenler Süryani şarap fiyatları listesini de inceleyebilir.
Beyaz Şarap Nedir?
Beyaz şarap, üzüm suyunun kabuklarla uzun süre temas etmeden fermente edilmesiyle üretilir. Chardonnay, Sauvignon Blanc ve Riesling en bilinen beyaz üzüm çeşitleri arasındadır.
Beyaz şarap yalnızca açık renkli üzümlerden yapılmak zorunda değildir. Üzüm suyu koyu kabuklardan hızla ayrılırsa Pinot Noir gibi koyu renkli üzümlerden de beyaz şarap üretilebilir.
Champagne üretiminde Pinot Noir ve Meunier gibi koyu kabuklu üzümlerin kullanılabilmesi bunun en bilinen örneklerinden biridir.
Roze Şarap Nedir?
Roze veya rosé şarap genellikle koyu kabuklu üzümlerden yapılır ancak kırmızı şaraba kıyasla üzüm suyunun kabuklarla temas süresi daha kısadır.
Bu yöntem şarabın açık pembe, somon, soğan kabuğu veya daha koyu pembe tonlar kazanmasını sağlayabilir. Renk, kullanılan üzüm çeşidi ve üretim yöntemine göre değişir.
Şarap Hangi Sıcaklıkta İçilir?
Her şarabın aynı sıcaklıkta servis edilmesi doğru değildir. Şarabın gövdesi ve stili ideal servis sıcaklığını etkiler.
| Şarap türü | Yaklaşık servis sıcaklığı |
|---|---|
| Köpüklü şarap | 6–10 °C |
| Hafif beyaz şarap | 7–10 °C |
| Roze şarap | 7–12 °C |
| Gövdeli beyaz şarap | 10–13 °C |
| Hafif kırmızı şarap | 13–16 °C |
| Orta ve dolgun gövdeli kırmızı şarap | 15–18 °C |
Özellikle kırmızı şarap için kullanılan “oda sıcaklığında içilir” ifadesi günümüzde yanıltıcı olabilir. Oda sıcaklığı 22–25 °C’ye ulaştığında birçok kırmızı şarap gereğinden fazla sıcak servis edilmiş olur.
Beyaz veya köpüklü şarabı aşırı soğutmak da aromaların algılanmasını zorlaştırabilir.
Şarap Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Cabernet Sauvignon nasıl okunur?
Cabernet Sauvignon Türkçeye yakın biçimde “Kaberne Sovinyon” şeklinde okunabilir. Dünyanın en yaygın kırmızı şaraplık üzüm çeşitlerinden biridir.
Sauvignon Blanc nasıl okunur?
Sauvignon Blanc yaklaşık olarak “Sovinyon Blan” şeklinde okunur. Özellikle Loire, Bordeaux ve Yeni Zelanda şaraplarıyla tanınır.
Chardonnay nasıl okunur?
Chardonnay Türkçede yaklaşık olarak “Şardone” şeklinde okunur. Hem sek beyaz şaraplarda hem de köpüklü şarap üretiminde kullanılan önemli bir üzüm çeşididir.
Pinot Noir nasıl okunur?
Pinot Noir yaklaşık olarak “Pino Nuar” şeklinde okunur. Burgonya’nın önemli kırmızı üzümüdür ve Champagne üretiminde de yaygın olarak kullanılır.
Merlot nasıl okunur?
Merlot yaklaşık olarak “Merlo” şeklinde okunur. Özellikle Bordeaux ile özdeşleşmiş olsa da bugün dünyanın birçok şarap bölgesinde yetiştirilir.
Şampanya nasıl okunur?
Champagne kelimesinin Fransızca telaffuzuna yakın Türkçe karşılığı “Şampeyn” şeklindedir. Türkçede kelime “şampanya” olarak kullanılır.
Champagne ile köpüklü şarap aynı şey mi?
Hayır. Champagne bir köpüklü şarap türüdür ancak bütün köpüklü şaraplar Champagne değildir. Champagne adı Fransa’nın Champagne bölgesindeki belirli üretim koşullarına bağlıdır.
Brut ne demek?
Brut, özellikle Champagne ve diğer köpüklü şaraplarda kullanılan tatlılık sınıflandırmalarından biridir. Champagne’da Brut kategorisi litre başına 12 gramdan daha az şeker içerir.
Cuvée ne demek?
Cuvée, şarapçılıkta bağlama göre belirli bir parti, harman veya üreticinin özel serisini ifade edebilir. Her ülkede veya üreticide aynı kalite sınıfını ifade etmek zorunda değildir.
Vintage ne demek?
Vintage, şarap üretiminde kullanılan üzümlerin hasat edildiği yılı ifade eder. Şişenin üzerindeki 2024, 2025 veya 2026 gibi bir yıl çoğunlukla şarabın hasat yılına işaret eder.
Terroir ne demek?
Terroir; bağın toprağı, iklimi, eğimi, konumu ve çevresel koşullarının üzüm ve şarabın karakteri üzerindeki ortak etkisini anlatan Fransızca bir kavramdır.
Grand Cru ne demek?
Grand Cru, Fransız şarapçılığında yüksek düzeyde sınıflandırılmış bağları veya şarapları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Ancak Grand Cru’nun kesin anlamı Bordeaux, Burgonya, Champagne ve Alsace gibi bölgelerde aynı değildir.
Şarap Fiyatları ve Diğer Rehberler
Türkiye’de satılan yerli ve ithal şarapların güncel fiyatlarını karşılaştırmak için şarap fiyatları rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kış aylarında şarabı farklı bir şekilde değerlendirmek isteyenler için hazırladığımız sıcak şarap tarifi rehberi de ilginizi çekebilir.
Kısa Şarap Sözlüğü
Şarap dünyasına yeni başlayanların ilk etapta bilmesi gereken terimleri kısaca özetlersek:
| Terim | Kısaca anlamı |
|---|---|
| Cabernet Sauvignon | Kırmızı üzüm çeşidi |
| Chardonnay | Beyaz üzüm çeşidi |
| Merlot | Kırmızı üzüm çeşidi |
| Pinot Noir | Kırmızı üzüm çeşidi |
| Sauvignon Blanc | Beyaz üzüm çeşidi |
| Syrah / Shiraz | Kırmızı üzüm çeşidi |
| Bordeaux | Fransız şarap bölgesi |
| Bourgogne / Burgundy | Burgonya şarap bölgesi |
| Champagne | Fransız köpüklü şarap appellation’ı |
| Cuvée | Şarap partisi veya harmanı |
| Brut | Köpüklü şaraplarda sek stil |
| Tannin | Ağızda burukluk/kuruluk hissi veren bileşen |
| Terroir | Bağın doğal çevresinin şaraba etkisi |
| Vintage | Hasat yılı |
| Grand Cru | Bölgeye göre değişen üst düzey sınıflandırma |
| Sommelier | Şarap servisi ve seçimi konusunda uzman profesyonel |
Şarap terimleri ve Türkçe okunuşları listesine eklenmesini istediğiniz kelimeleri yorumlar bölümünden paylaşabilirsiniz.
Şarabın yaşı, saklama koşulları ve tarihsel değeri fiyat üzerinde büyük fark yaratabilir. 500 yıllık bir şarabın ne kadar edebileceğini ve çok eski şarapların değerini ayrıca inceleyebilirsiniz.
Yorumlar