Şarap Terimleri ve Türkçe Okunuşları: A’dan Z’ye Şarap Sözlüğü

Şarap dünyasında kullanılan terimlerin önemli bir bölümü Fransızca, İtalyanca, İspanyolca ve İngilizceden gelir. Bu nedenle bir şarap etiketinde Cabernet Sauvignon, Pinot Noir, Chardonnay, Bordeaux, Bourgogne, Cuvée, Grand Cru veya Vintage gibi ifadelerle karşılaşmak oldukça yaygındır.

Peki bu şarap terimleri nasıl okunur ve ne anlama gelir?

Aşağıdaki şarap sözlüğünde en sık karşılaşılan üzüm çeşitlerini, şarap bölgelerini ve üretim terimlerini Türkçe yaklaşık okunuşlarıyla birlikte bulabilirsiniz.

Not: Okunuşlar Türkçe konuşan okuyucuların kelimeleri daha kolay telaffuz edebilmesi için yaklaşık olarak verilmiştir. Yerel Fransızca, İtalyanca, İspanyolca veya İngilizce telaffuzlarda küçük farklılıklar görülebilir.

Şarap Terimleri ve Türkçe Okunuşları

Şarap terimiTürkçe yaklaşık okunuşuAnlamı / Açıklaması
AlicanteAlikantİspanya kökenli üzüm adı ve coğrafi isim
AlsaceAlzasFransa’nın önemli beyaz şarap bölgelerinden biri
AppellationApelasyonBelirli bir coğrafi kökeni ve üretim kurallarını ifade eden sınıflandırma
BarriqueBarikGenellikle şarap olgunlaştırmada kullanılan küçük meşe fıçı
BeaujolaisBojoleFransa’nın Gamay üzümüyle tanınan şarap bölgesi
BergeracBerjerakGüneybatı Fransa’daki şarap bölgesi
BordeauxBordoDünyanın en bilinen Fransız şarap bölgelerinden biri
BourgogneBurgonyFransa’daki Burgundy/Burgonya şarap bölgesinin Fransızca adı
BurgundyBörgındiBourgogne bölgesinin İngilizce adı; Türkçede Burgonya
Brunello di MontalcinoBrunello di MontalçinoToskana’nın Montalcino bölgesinde üretilen ünlü İtalyan şarabı
Cabernet FrancKaberne FranÖzellikle Bordeaux ve Loire’da kullanılan kırmızı üzüm çeşidi
Cabernet SauvignonKaberne SovinyonDünyanın en yaygın kırmızı şaraplık üzüm çeşitlerinden biri
CahorsKaorFransa’da özellikle Malbec şaraplarıyla bilinen bölge
CarignanKarinyanAkdeniz çevresinde yaygın kırmızı üzüm çeşidi
ChablisŞabliBurgonya’nın Chardonnay ağırlıklı beyaz şaraplarıyla ünlü bölgesi
ChampagneŞampeynFransa’nın Champagne bölgesinde belirli kurallarla üretilen köpüklü şarap
ChardonnayŞardoneDünyanın en yaygın beyaz şaraplık üzüm çeşitlerinden biri
Châteauneuf-du-PapeŞatonöf dü PapGüney Rhône’un tanınmış şarap appellation’ı
Chenin BlancŞönen BlanÖzellikle Loire ve Güney Afrika’da kullanılan beyaz üzüm çeşidi
ChiantiKiyantiToskana’da ağırlıklı olarak Sangiovese üzümünden yapılan şarapların bölgesi
Chianti ClassicoKiyanti KlasikoChianti’nin tarihi merkez bölgesini ifade eden appellation
CognacKonyakFransa’nın Cognac bölgesinde üretilen üzüm bazlı distile içki
CondrieuKondriyöRhône Vadisi’nde Viognier şaraplarıyla tanınan bölge
Côtes de ProvenceKot dö ProvansProvence bölgesinin özellikle roze şaraplarıyla bilinen appellation’ı
Côtes du RhôneKot dü RonRhône Vadisi’ndeki önemli şarap sınıflandırmalarından biri
Côte-RôtieKot RotiKuzey Rhône’da Syrah ağırlıklı şaraplarıyla tanınan bölge
Cru BourgeoisKrü BurjuvaBordeaux’da özellikle Médoc şaraplarında kullanılan kalite sınıflandırması
CuvéeKüveBelirli bir şarap partisi, harmanı veya üreticinin özel serisi için kullanılan terim
DomaineDomenFransızcada şarap üretim mülkü veya bağ işletmesi
Entre-Deux-MersAntr Dö MerBordeaux’da özellikle beyaz şaraplarıyla tanınan bölge
Grand CruGran KrüBazı Fransız bölgelerinde üst düzey bağ veya şarap sınıflandırmasını ifade eder
GravesGravBordeaux’nun tarihi şarap bölgelerinden biri
GrenacheGrönaşFransa ve İspanya başta olmak üzere sıcak iklimlerde kullanılan üzüm çeşidi
HermitageErmitajKuzey Rhône’un önemli Syrah şarap bölgelerinden biri
LoireLuarFransa’nın geniş ve çeşitli şarap üretim bölgelerinden biri
MargauxMargoBordeaux Médoc’taki ünlü appellation
MédocMedokBordeaux’da Cabernet Sauvignon ağırlıklı şaraplarıyla bilinen bölge
MerlotMerloBordeaux kökenli, dünyada yaygın kırmızı üzüm çeşidi
MeursaultMörsoBurgonya’nın ünlü beyaz şarap köylerinden biri
MontrachetMonraşeBurgonya’nın dünyaca ünlü Chardonnay bağlarından biri
MourvèdreMurvedrRhône ve Akdeniz çevresinde kullanılan kırmızı üzüm çeşidi
MuscadelleMüskadelBordeaux beyaz şarap harmanlarında kullanılabilen aromatik üzüm
MuscatMüskaAromatik karakteriyle tanınan geniş bir üzüm ailesi
Pessac-LéognanPesak LeonyanBordeaux’nun hem kırmızı hem beyaz şaraplarıyla tanınan appellation’ı
Petit VerdotPöti VerdoBordeaux harmanlarında kullanılan koyu renkli kırmızı üzüm
Pinot GrigioPino GricyoPinot Gris üzümünün özellikle İtalya’da kullanılan adı
Pinot GrisPino GriBeyaz şarap üretiminde kullanılan üzüm çeşidi
Pinot Meunier / MeunierPino Möniye / MöniyeChampagne üretiminde yaygın kullanılan üzümlerden biri
Pinot NoirPino NuarBurgonya ve Champagne ile özdeşleşmiş önemli kırmızı üzüm çeşidi
PinotagePinotajGüney Afrika ile özdeşleşen kırmızı üzüm çeşidi
Premier CruPrömiye KrüBazı Fransız şarap bölgelerinde kullanılan kalite veya bağ sınıflandırması
Puligny-MontrachetPüliyni MonraşeBurgonya’nın önemli Chardonnay merkezlerinden biri
RheingauRayngauAlmanya’nın özellikle Riesling şaraplarıyla tanınan bölgesi
RieslingRiizlingAlmanya başta olmak üzere serin iklimlerde öne çıkan beyaz üzüm
RiojaRiyohaİspanya’nın önemli kırmızı şarap bölgelerinden biri
SancerreSanserLoire Vadisi’nde özellikle Sauvignon Blanc ile tanınan bölge
SangioveseSanciovezeChianti ve Brunello dahil birçok Toskana şarabının temel üzümü
SauternesSoternBordeaux’da tatlı şaraplarıyla ünlü bölge
Sauvignon BlancSovinyon BlanAromatik ve yüksek asitli beyaz şaraplarıyla bilinen üzüm çeşidi
SémillonSemiyonBordeaux beyaz ve tatlı şaraplarında kullanılan üzüm çeşidi
ShirazŞirazSyrah üzümünün özellikle Avustralya’da yaygın kullanılan adı
SyrahSiraRhône kökenli önemli kırmızı üzüm çeşidi
TempranilloTempraniyoRioja başta olmak üzere İspanya’nın önde gelen kırmızı üzümü
ViognierViyonyeAromatik beyaz şarap üretiminde kullanılan Rhône kökenli üzüm
VintageVintıcŞarabın üzümünün hasat edildiği yılı ifade eder

Şarap Etiketlerinde Geçen Terimler Ne Anlama Geliyor?

Şarap şişelerinde yalnızca üzüm ve bölge isimleri bulunmaz. Üretim yöntemi, tatlılık seviyesi, olgunlaştırma biçimi ve şarabın yapısıyla ilgili birçok terim de etikette yer alabilir.

TerimYaklaşık okunuşAnlamı
AcidityEsiditiŞarabın asidite seviyesini ifade eder
AromaAromaGenellikle üzümden, fermantasyondan veya olgunlaştırmadan gelen kokular
BlendBlendBirden fazla üzüm, bağ veya şarabın harmanlanması
BodyBadiŞarabın ağızda bıraktığı hafif, orta veya dolgun yapı hissi
BouquetBukeÖzellikle şarabın gelişimi ve olgunlaşmasıyla oluşan karmaşık kokular
BrutBrütKöpüklü şaraplarda yaygın kullanılan sek/düşük şekerli stil
Brut NatureBrüt NatürÇok düşük şeker seviyesine sahip köpüklü şarap stili
Decant / DecantingDikant / DikantingŞarabı tortudan ayırmak veya havalandırmak için başka kaba aktarma işlemi
Demi-SecDömi SekKöpüklü şaraplarda daha tatlı bir stil
DosageDozajKöpüklü şarap üretiminin son aşamalarında şeker seviyesini ayarlama işlemi
DryDraySek, belirgin tatlılığı olmayan şarap
FermentationFermantasyonMayaların şekeri alkole dönüştürdüğü üretim aşaması
LeesLiizFermantasyon sonrasında oluşan maya tortuları
Méthode TraditionnelleMetod Tradisyonelİkinci fermantasyonun şişede gerçekleştiği geleneksel köpüklü şarap yöntemi
NoseNozŞarabın kokusal karakterini anlatmak için kullanılan terim
OakOukŞarabın meşe fıçıyla temas ettiğini ifade eder
Reserve / ReservaRezerv / RezervaKullanıldığı ülkeye göre anlamı değişebilen olgunlaştırma veya seri ifadesi
SecSekFransızca “sek” anlamına gelir; kullanım biçimi şarap türüne göre değişebilir
Sur LieSür LiŞarabın maya tortuları üzerinde bekletilmesi
TanninTanenÖzellikle kırmızı şarapta ağızda kuruluk ve burukluk hissi oluşturan bileşen
TerroirTeruarToprak, iklim, konum ve bağ koşullarının şarabın karakterine etkisini anlatan kavram
VarietalVırayetılBelirli bir üzüm çeşidini temel alan veya etikette o üzümü öne çıkaran şarap
VintageVintıcÜzümlerin hasat edildiği yıl

Şampanya Nasıl Okunur ve Champagne Ne Demektir?

Champagne, Türkçeye en yakın biçimiyle “Şampeyn” şeklinde okunur.

Her köpüklü şarap Champagne değildir. Champagne adı, Fransa’nın Champagne bölgesinde belirlenen üretim kurallarına göre üretilen şaraplar için kullanılan coğrafi bir adlandırmadır.

Champagne üretiminde en yaygın kullanılan üç üzüm:

ÜzümTürkçe okunuşuGenel özelliği
ChardonnayŞardoneTazelik, narenciye ve çiçeksi karakter
Pinot NoirPino NuarGövde ve yapı
MeunierMöniyeMeyvemsi karakter ve yuvarlaklık

Champagne etiketlerinde ayrıca şu ifadelerle karşılaşabilirsiniz:

TerimAnlamı
Blanc de BlancsBeyaz üzüm çeşitlerinden yapılan Champagne
Blanc de NoirsKoyu kabuklu üzüm çeşitlerinden yapılan beyaz Champagne
Brut NatureÇok düşük şekerli stil
Extra BrutÇok sek köpüklü şarap stili
BrutChampagne’da en yaygın sek stillerden biri
Demi-SecDaha tatlı stil
Vintage ChampagneÜzümlerinin büyük bölümü belirli bir hasat yılından gelen Champagne

Champagne, Prosecco, Cava ve diğer köpüklü şarapların güncel satış rakamlarını karşılaştırmak için şampanya fiyatları listemizi inceleyebilirsiniz.

Kırmızı, Beyaz ve Roze Şarap Arasındaki Fark Nedir?

Şarabın rengi yalnızca üzümün rengine bağlı değildir. Üzüm suyunun kabuklarla ne kadar süre temas ettiği ve kullanılan üretim yöntemi de son derece önemlidir.

Şarap türüGenel üretim yöntemiRenk nereden gelir?Yaygın üzüm örnekleri
Kırmızı şarapÜzüm suyu kabuklarla birlikte fermente edilirBüyük ölçüde üzüm kabuğundaki pigmentlerdenCabernet Sauvignon, Merlot, Syrah, Pinot Noir
Beyaz şarapÜzüm suyu çoğunlukla kabuklardan ayrılarak fermente edilirKabuk teması sınırlıdır veya yokturChardonnay, Sauvignon Blanc, Riesling
Roze şarapKoyu kabuklu üzümlerin kabuklarıyla daha kısa temas sağlanırKısa süreli kabuk temasıGrenache, Syrah, Pinot Noir
Köpüklü şarapŞarapta karbondioksit oluşmasını sağlayan farklı üretim yöntemleri kullanılırBeyaz, roze ve nadiren kırmızı olabilirChardonnay, Pinot Noir, Meunier ve diğerleri

Kırmızı Şarap Nedir?

Kırmızı şarap çoğunlukla koyu kabuklu üzümlerden yapılır. Fermantasyon sırasında üzüm suyunun kabuklarla temas etmesi, şarabın renginin yanı sıra tanen ve aroma yapısının oluşmasına da katkı sağlar.

Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah ve Pinot Noir dünyanın en çok bilinen kırmızı şaraplık üzüm çeşitleri arasındadır.

Türkiye’de farklı yerel üreticilerin ürünlerini karşılaştırmak isteyenler Süryani şarap fiyatları listesini de inceleyebilir.

Beyaz Şarap Nedir?

Beyaz şarap, üzüm suyunun kabuklarla uzun süre temas etmeden fermente edilmesiyle üretilir. Chardonnay, Sauvignon Blanc ve Riesling en bilinen beyaz üzüm çeşitleri arasındadır.

Beyaz şarap yalnızca açık renkli üzümlerden yapılmak zorunda değildir. Üzüm suyu koyu kabuklardan hızla ayrılırsa Pinot Noir gibi koyu renkli üzümlerden de beyaz şarap üretilebilir.

Champagne üretiminde Pinot Noir ve Meunier gibi koyu kabuklu üzümlerin kullanılabilmesi bunun en bilinen örneklerinden biridir.

Roze Şarap Nedir?

Roze veya rosé şarap genellikle koyu kabuklu üzümlerden yapılır ancak kırmızı şaraba kıyasla üzüm suyunun kabuklarla temas süresi daha kısadır.

Bu yöntem şarabın açık pembe, somon, soğan kabuğu veya daha koyu pembe tonlar kazanmasını sağlayabilir. Renk, kullanılan üzüm çeşidi ve üretim yöntemine göre değişir.

Şarap Hangi Sıcaklıkta İçilir?

Her şarabın aynı sıcaklıkta servis edilmesi doğru değildir. Şarabın gövdesi ve stili ideal servis sıcaklığını etkiler.

Şarap türüYaklaşık servis sıcaklığı
Köpüklü şarap6–10 °C
Hafif beyaz şarap7–10 °C
Roze şarap7–12 °C
Gövdeli beyaz şarap10–13 °C
Hafif kırmızı şarap13–16 °C
Orta ve dolgun gövdeli kırmızı şarap15–18 °C

Özellikle kırmızı şarap için kullanılan “oda sıcaklığında içilir” ifadesi günümüzde yanıltıcı olabilir. Oda sıcaklığı 22–25 °C’ye ulaştığında birçok kırmızı şarap gereğinden fazla sıcak servis edilmiş olur.

Beyaz veya köpüklü şarabı aşırı soğutmak da aromaların algılanmasını zorlaştırabilir.

Şarap Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Cabernet Sauvignon nasıl okunur?

Cabernet Sauvignon Türkçeye yakın biçimde “Kaberne Sovinyon” şeklinde okunabilir. Dünyanın en yaygın kırmızı şaraplık üzüm çeşitlerinden biridir.

Sauvignon Blanc nasıl okunur?

Sauvignon Blanc yaklaşık olarak “Sovinyon Blan” şeklinde okunur. Özellikle Loire, Bordeaux ve Yeni Zelanda şaraplarıyla tanınır.

Chardonnay nasıl okunur?

Chardonnay Türkçede yaklaşık olarak “Şardone” şeklinde okunur. Hem sek beyaz şaraplarda hem de köpüklü şarap üretiminde kullanılan önemli bir üzüm çeşididir.

Pinot Noir nasıl okunur?

Pinot Noir yaklaşık olarak “Pino Nuar” şeklinde okunur. Burgonya’nın önemli kırmızı üzümüdür ve Champagne üretiminde de yaygın olarak kullanılır.

Merlot nasıl okunur?

Merlot yaklaşık olarak “Merlo” şeklinde okunur. Özellikle Bordeaux ile özdeşleşmiş olsa da bugün dünyanın birçok şarap bölgesinde yetiştirilir.

Şampanya nasıl okunur?

Champagne kelimesinin Fransızca telaffuzuna yakın Türkçe karşılığı “Şampeyn” şeklindedir. Türkçede kelime “şampanya” olarak kullanılır.

Champagne ile köpüklü şarap aynı şey mi?

Hayır. Champagne bir köpüklü şarap türüdür ancak bütün köpüklü şaraplar Champagne değildir. Champagne adı Fransa’nın Champagne bölgesindeki belirli üretim koşullarına bağlıdır.

Brut ne demek?

Brut, özellikle Champagne ve diğer köpüklü şaraplarda kullanılan tatlılık sınıflandırmalarından biridir. Champagne’da Brut kategorisi litre başına 12 gramdan daha az şeker içerir.

Cuvée ne demek?

Cuvée, şarapçılıkta bağlama göre belirli bir parti, harman veya üreticinin özel serisini ifade edebilir. Her ülkede veya üreticide aynı kalite sınıfını ifade etmek zorunda değildir.

Vintage ne demek?

Vintage, şarap üretiminde kullanılan üzümlerin hasat edildiği yılı ifade eder. Şişenin üzerindeki 2024, 2025 veya 2026 gibi bir yıl çoğunlukla şarabın hasat yılına işaret eder.

Terroir ne demek?

Terroir; bağın toprağı, iklimi, eğimi, konumu ve çevresel koşullarının üzüm ve şarabın karakteri üzerindeki ortak etkisini anlatan Fransızca bir kavramdır.

Grand Cru ne demek?

Grand Cru, Fransız şarapçılığında yüksek düzeyde sınıflandırılmış bağları veya şarapları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Ancak Grand Cru’nun kesin anlamı Bordeaux, Burgonya, Champagne ve Alsace gibi bölgelerde aynı değildir.

Şarap Fiyatları ve Diğer Rehberler

Türkiye’de satılan yerli ve ithal şarapların güncel fiyatlarını karşılaştırmak için şarap fiyatları rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Kış aylarında şarabı farklı bir şekilde değerlendirmek isteyenler için hazırladığımız sıcak şarap tarifi rehberi de ilginizi çekebilir.

Kısa Şarap Sözlüğü

Şarap dünyasına yeni başlayanların ilk etapta bilmesi gereken terimleri kısaca özetlersek:

TerimKısaca anlamı
Cabernet SauvignonKırmızı üzüm çeşidi
ChardonnayBeyaz üzüm çeşidi
MerlotKırmızı üzüm çeşidi
Pinot NoirKırmızı üzüm çeşidi
Sauvignon BlancBeyaz üzüm çeşidi
Syrah / ShirazKırmızı üzüm çeşidi
BordeauxFransız şarap bölgesi
Bourgogne / BurgundyBurgonya şarap bölgesi
ChampagneFransız köpüklü şarap appellation’ı
CuvéeŞarap partisi veya harmanı
BrutKöpüklü şaraplarda sek stil
TanninAğızda burukluk/kuruluk hissi veren bileşen
TerroirBağın doğal çevresinin şaraba etkisi
VintageHasat yılı
Grand CruBölgeye göre değişen üst düzey sınıflandırma
SommelierŞarap servisi ve seçimi konusunda uzman profesyonel

Şarap terimleri ve Türkçe okunuşları listesine eklenmesini istediğiniz kelimeleri yorumlar bölümünden paylaşabilirsiniz.

Şarabın yaşı, saklama koşulları ve tarihsel değeri fiyat üzerinde büyük fark yaratabilir. 500 yıllık bir şarabın ne kadar edebileceğini ve çok eski şarapların değerini ayrıca inceleyebilirsiniz.

Bizi Takip Edin

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir