Yıllara Göre Gübre Fiyatları 1964-2026: DAP, Üre ve 20.20.0

1 Ekim 2026 itibarıyla yıllara göre gübre fiyatları mümkün olan en eski doğrulanabilir Türkiye verilerine kadar genişletildi. Araştırmada iç piyasaya ilişkin ulaşılabilen en eski resmî perakende fiyat kayıtlarından biri 1964 yılına ait. Bu kayıtta amonyum sülfat 63 kuruş/kg, kireçli amonyum nitrat 60 kuruş/kg ve süperfosfat 45 kuruş/kg seviyesinde yer alıyor.

Türkiye’de kimyasal gübre kullanımı bundan da eskiye gidiyor. Tarım sektörüne ilişkin resmî çalışmalarda kimyasal gübrenin Türkiye’ye 1928 yılında ithalat yoluyla girdiği, yerli üretimin ise 1939 yılında başladığı belirtiliyor. Ancak 1928-1963 dönemi için bugünkü fiyat serileriyle karşılaştırılabilecek düzenli iç piyasa perakende fiyat tablosuna ulaşılamadığı için bu makaledeki fiyat kronolojisi 1964 yılından başlatıldı.

Önemli metodoloji notu: 1960’lar, 1970’ler ve 1990’ların fiyatları dönemin para birimi ve fiyatlama yapısıyla yayımlandı. 2005’te Türk lirasından altı sıfır atıldığı için eski TL rakamlarını bugünkü TL ile doğrudan karşılaştırmak yanıltıcıdır. Bu nedenle erken dönem tablolarında kaynakta kullanılan birim korunurken, 2002 sonrası uzun seri TL/ton şeklinde ayrıca gösterildi.

Hızlı Özet: Yıllara Göre Gübre Fiyatları

DönemÖne Çıkan Gübre FiyatıVeri Türü
1964Amonyum Sülfat: 63 kuruş/kgResmî perakende satış fiyatı
1970Amonyum Sülfat: 60 kuruş/kgResmî fiyat
1974Amonyum Sülfat: 188 kuruş/kgResmî fiyat
1980DAP: 20 TL/kgDönemin TL/kg fiyatı
1990DAP: 562 TL/kgDönemin ortalama fiyatı
2002DAP: 354 TL/tonYıllık ortalama
2010DAP: 982 TL/tonYıllık ortalama
2020DAP: 2.647 TL/tonYıllık ortalama
2023DAP: 17.575 TL/tonYıllık ortalama
2026DAP: 48.356 TL/tonEylül 2026 Türkiye ortalaması

Yıllara Göre Gübre Fiyatları 1964-2026

Türkiye’de gübre fiyatlarının geçmişini tek bir tabloyla okumak kolay değil. Bunun nedeni yalnızca fiyatların değişmesi değil; kullanılan para birimi, gübre çeşitleri, kamu destekleri ve veri toplama yöntemlerinin de yıllar içinde değişmiş olmasıdır.

Bu nedenle aşağıdaki tarihsel seri dört döneme ayrıldı:

  • 1964-1975: Resmî perakende fiyatları ve dönemsel kuruş/kg değerleri.
  • 1980-2001: Eski Türk lirası dönemindeki TL/kg fiyatları.
  • 2002-2023: Yıllık ortalama TL/ton fiyatları.
  • 2024-2026: Eylül ayı Türkiye ortalama fiyatları.

1964-1975 Yılları Gübre Fiyatları

Bulabildiğimiz en eski doğrudan iç piyasa resmî fiyat kayıtlarından biri 1964’e ait. 1960-1964 dönemine ilişkin ithal gübrelerin CIF maliyetleri daha eski kaynaklarda bulunuyor; ancak bunlar çiftçinin veya perakende satış noktasının ödediği fiyat olmadığı için ana fiyat tablosuna dahil edilmedi.

YılAmonyum SülfatAmonyum NitratSüperfosfatDAPÜre
196463 kuruş/kg60 kuruş/kg45 kuruş/kg––
197060 kuruş/kg71 kuruş/kg (%26)45 kuruş/kg––
197160 kuruş/kg71 kuruş/kg (%26)45 kuruş/kg––
197260 kuruş/kg71 kuruş/kg (%26)45 kuruş/kg––
197360 kuruş/kg71 kuruş/kg (%26)45 kuruş/kg––
1974188 kuruş/kg221 kuruş/kg (%26)113,6 kuruş/kg––
1975–––245 kuruş/kg275 kuruş/kg

1970-1973 arasında temel gübre fiyatlarının aynı seviyelerde tutulduğu, 1974’te ise belirgin bir fiyat sıçraması yaşandığı görülüyor. 1975’te yayımlanan fiyat düzenlemelerinde DAP ve üre gibi ürünler de dönemin perakende listelerinde açık biçimde yer almaya başladı.

1980-2001 Yılları Gübre Fiyatları

1980’lerden 2001’e uzanan dönemde yüksek enflasyon nedeniyle nominal fiyatlar çok hızlı yükseldi. Aşağıdaki değerler dönemin eski Türk lirası cinsinden TL/kg fiyatlarıdır. 2005 sonrasındaki TL/ton tablolarıyla doğrudan nominal karşılaştırma yapılmamalıdır.

YılAmonyum SülfatAmonyum Nitrat %26ÜreDAP20.20.0
19806 TL/kg7,5 TL/kg14,5 TL/kg20 TL/kg14 TL/kg
198537 TL/kg44 TL/kg77 TL/kg107 TL/kg74 TL/kg
1990250 TL/kg363 TL/kg479 TL/kg562 TL/kg431 TL/kg
19954.170 TL/kg5.245 TL/kg7.175 TL/kg8.730 TL/kg6.570 TL/kg
199818.750 TL/kg25.750 TL/kg27.500 TL/kg51.500 TL/kg33.500 TL/kg
199931.000 TL/kg33.500 TL/kg39.500 TL/kg79.500 TL/kg53.500 TL/kg
200070.083 TL/kg78.125 TL/kg104.083 TL/kg150.167 TL/kg110.417 TL/kg
2001––193.541 TL/kg261.870 TL/kg201.017 TL/kg

Para birimi notu: 1 Ocak 2005’te Türk lirasından altı sıfır atıldı. Bu nedenle örneğin 1999’daki “79.500 TL/kg” değeri bugünkü 79.500 TL/kg anlamına gelmez.

2002-2023 Yılları Gübre Fiyatları

2002 sonrası veriler ton bazında daha düzenli bir seri oluşturuyor. Aşağıdaki tablo yıllık ortalama fiyatları TL/ton olarak gösteriyor.

YılAmonyum SülfatCAN %26ÜreDAP20.20.0
2002162 TL176 TL237 TL354 TL254 TL
2003194,5 TL230 TL309 TL388 TL285 TL
2004268 TL274 TL346 TL500 TL358 TL
2005251 TL294 TL421 TL503 TL374 TL
2006257 TL298 TL465 TL553 TL399 TL
2007329 TL350 TL602 TL725 TL493 TL
2008564 TL510 TL760 TL1.672 TL1.110 TL
2009325 TL436 TL630 TL689 TL520 TL
2010387 TL470 TL692 TL982 TL660 TL
2011585 TL617 TL982 TL1.498 TL1.060 TL
2012641 TL761 TL1.178 TL1.465 TL1.054 TL
2013623 TL813 TL1.120 TL1.330 TL960 TL
2014620 TL879 TL1.159 TL1.568 TL1.062 TL
2015681 TL853 TL1.176 TL1.825 TL1.260 TL
2016574 TL676 TL913 TL1.360 TL984 TL
2017709 TL865 TL1.156 TL1.538 TL1.096 TL
20181.011 TL977 TL1.664 TL2.383 TL1.587 TL
20191.219 TL1.222 TL2.018 TL2.654 TL1.892 TL
20201.282 TL1.435 TL2.195 TL2.647 TL1.974 TL
20213.188 TL3.267 TL5.412 TL6.201 TL4.059 TL
20227.353 TL7.687 TL13.232 TL15.227 TL10.336 TL
20236.696 TL8.300 TL12.623 TL17.575 TL12.170 TL

Not: Resmî yayınların farklı baskılarında geçmiş yıllara ilişkin küçük revizyonlar görülebiliyor. Aynı yıl için birden fazla resmî seride farklı değer bulunduğunda daha yeni yayımlanan resmî politika belgesindeki değer tercih edilmiştir.

2002’den 2023’e Gübre Fiyatları Ne Kadar Arttı?

Gübre20022023Nominal Artış
Amonyum Sülfat162 TL/ton6.696 TL/ton%4.033
CAN %26176 TL/ton8.300 TL/ton%4.616
Üre237 TL/ton12.623 TL/ton%5.226
DAP354 TL/ton17.575 TL/ton%4.865
20.20.0254 TL/ton12.170 TL/ton%4.691

Bu oranlar nominal fiyat değişimini gösterir; enflasyondan arındırılmış reel fiyat artışı değildir.

2024-2026 Yılları Gübre Fiyatları

2024, 2025 ve 2026 için aynı dönemi karşılaştırabilmek amacıyla Eylül ayı Türkiye ortalama fiyatları kullanıldı. Bu tablo yıllık ortalama değil, her yılın aynı ayındaki piyasa seviyesini gösterir.

YılAmonyum Sülfat %21Amonyum Nitrat %26ÜreDAP20.20.0
20249.419 TL9.753 TL14.631 TL23.520 TL15.193 TL
202512.393 TL13.617 TL25.655 TL35.583 TL22.574 TL
202619.282 TL23.040 TL29.158 TL48.356 TL31.279 TL

Birim: TL/ton. 2024-2026 değerleri Eylül ayı Türkiye ortalamalarıdır.

2025 ve 2026 Gübre Fiyatları Karşılaştırması

GübreEylül 2025Eylül 2026Yıllık Değişim
Amonyum Sülfat %2112.393 TL19.282 TL%55,6 artış
Amonyum Nitrat %2613.617 TL23.040 TL%69,2 artış
Üre25.655 TL29.158 TL%13,7 artış
DAP35.583 TL48.356 TL%35,9 artış
20.20.022.574 TL31.279 TL%38,6 artış

Güncel Gübre Fiyatları 2026

1 Ekim 2026 itibarıyla erişilebilen en güncel tamamlanmış aylık veri Eylül 2026 dönemine ait. Güncel 50 kg, 25 kg ve 1 ton fiyatlarını, DAP, üre, 20.20.0, 26’lık, şeker gübresi, GÜBRETAŞ ve Toros ürünleriyle birlikte görmek için gübre fiyatları 2026 rehberini inceleyebilirsiniz.

Yıllara Göre DAP Gübre Fiyatları

DAP fiyatları uzun dönem gübre maliyetinin en dikkat çekici göstergelerinden biri. 1980’de dönem fiyatıyla 20 TL/kg olan DAP, 1990’da 562 TL/kg seviyesine çıkmıştı. Yeni TL dönemindeki yıllık ortalamalarda ise 2002’de 354 TL/ton, 2010’da 982 TL/ton, 2020’de 2.647 TL/ton ve 2023’te 17.575 TL/ton seviyeleri görüldü.

Yıllara Göre DAP Gübre Fiyatları
Yıllara Göre DAP Gübre Fiyatları
YılDAP FiyatıVeri Birimi
1975245 kuruş/kgDönem perakende fiyatı
198020 TL/kgEski TL
1990562 TL/kgEski TL
19958.730 TL/kgEski TL
2002354 TL/tonYıllık ortalama
2005503 TL/tonYıllık ortalama
2010982 TL/tonYıllık ortalama
20151.825 TL/tonYıllık ortalama
20202.647 TL/tonYıllık ortalama
20216.201 TL/tonYıllık ortalama
202215.227 TL/tonYıllık ortalama
202317.575 TL/tonYıllık ortalama
202423.520 TL/tonEylül ortalaması
202535.583 TL/tonEylül ortalaması
202648.356 TL/tonEylül ortalaması

Yıllara Göre Üre Gübre Fiyatları

Yıllara Göre Üre Gübre Fiyatları
Yıllara Göre Üre Gübre Fiyatları
YılÜre FiyatıVeri Birimi
1975275 kuruş/kgDönem perakende fiyatı
198014,5 TL/kgEski TL
1990479 TL/kgEski TL
19957.175 TL/kgEski TL
2002237 TL/tonYıllık ortalama
2005421 TL/tonYıllık ortalama
2010692 TL/tonYıllık ortalama
20151.176 TL/tonYıllık ortalama
20202.195 TL/tonYıllık ortalama
20215.412 TL/tonYıllık ortalama
202213.232 TL/tonYıllık ortalama
202312.623 TL/tonYıllık ortalama
202414.631 TL/tonEylül ortalaması
202525.655 TL/tonEylül ortalaması
202629.158 TL/tonEylül ortalaması

Yıllara Göre 20.20.0 Gübre Fiyatları

Yıl20.20.0 FiyatıVeri Birimi
198014 TL/kgEski TL
1990431 TL/kgEski TL
19956.570 TL/kgEski TL
2002254 TL/tonYıllık ortalama
2005374 TL/tonYıllık ortalama
2010660 TL/tonYıllık ortalama
20151.260 TL/tonYıllık ortalama
20201.974 TL/tonYıllık ortalama
20214.059 TL/tonYıllık ortalama
202210.336 TL/tonYıllık ortalama
202312.170 TL/tonYıllık ortalama
202415.193 TL/tonEylül ortalaması
202522.574 TL/tonEylül ortalaması
202631.279 TL/tonEylül ortalaması

Yıllara Göre 26’lık Gübre Fiyatları

%26 amonyum nitratın resmî tarihsel serisinde 1970’te 71 kuruş/kg, 1974’te 221 kuruş/kg fiyat görülüyor. Yıllık ortalamalarda 2002’de 176 TL/ton olan fiyat 2023’te 8.300 TL/tona ulaştı. Eylül 2026 Türkiye ortalaması ise 23.040 TL/ton.

Yıllara Göre Şeker Gübresi Fiyatları

Amonyum sülfat, çiftçiler arasında “şeker gübresi” adıyla da biliniyor. 1964 resmî kayıtlarında 63 kuruş/kg seviyesinde olan ürün, 1970’te 60 kuruş/kg ve 1974’te 188 kuruş/kg olarak görülüyor.

Yeni TL döneminde yıllık ortalama fiyat 2002’de 162 TL/ton, 2010’da 387 TL/ton, 2020’de 1.282 TL/ton ve 2023’te 6.696 TL/ton oldu. Eylül 2026 ortalaması 19.282 TL/ton.

Gübre Fiyatlarında En Büyük Kırılmalar Hangi Yıllarda Yaşandı?

Tarihsel seri birkaç belirgin döneme ayrılıyor:

  • 1974: 1970-1973 boyunca büyük ölçüde sabit kalan kamu kontrollü fiyatlarda sert artış görüldü.
  • 1980’ler ve 1990’lar: Türkiye’deki yüksek enflasyon nedeniyle nominal eski TL fiyatları hızla yükseldi.
  • 2008: Küresel emtia ve gübre piyasasındaki yükseliş DAP ve kompoze gübre fiyatlarında belirgin sıçrama yarattı.
  • 2021-2022: Enerji, doğal gaz, navlun ve küresel arz sorunları nedeniyle modern serinin en sert fiyat artışlarından biri yaşandı.
  • 2025-2026: Amonyum nitrat ve amonyum sülfat başta olmak üzere temel gübrelerde yeniden yüksek yıllık artışlar görüldü.

Gübre Fiyatlarını Yıllara Göre Karşılaştırırken Neye Dikkat Edilmeli?

  • Para birimi: 2005 öncesi eski TL değerleri bugünkü TL ile doğrudan karşılaştırılmamalıdır.
  • Birim: Bazı eski kaynaklar kuruş/kg veya TL/kg, yeni kaynaklar TL/ton kullanıyor.
  • Ortalama türü: Yıllık ortalama ile tek bir aya ait piyasa fiyatı aynı veri değildir.
  • Gübre formülü: %21 amonyum sülfat ile %26 amonyum nitrat farklı ürünlerdir.
  • Perakende ve toptan fiyat: Çuval fiyatı ile ton bazlı üretici veya bayi fiyatı farklılaşabilir.
  • Reel fiyat: Nominal TL fiyat artışı, enflasyondan arındırılmış maliyet artışı anlamına gelmez.

Yıllara Göre 50 KG Gübre Fiyatları Nasıl Hesaplanır?

Ton fiyatından teorik 50 kg çuval karşılığı hesaplamak için ton fiyatı 20’ye bölünür:

Ton fiyatı ÷ 20 = 50 kg fiyat karşılığı

Örneğin Eylül 2026’da DAP 48.356 TL/ton ise teorik 50 kg karşılığı 2.417,80 TL. Üre 29.158 TL/ton ise 50 kg karşılığı 1.457,90 TL.

Bu hesap paketleme, nakliye, vade, bayi marjı ve kampanyayı içermez. Gerçek çuval satış fiyatı farklı olabilir.

Yıllara Göre Gübre Fiyatları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye’de bulabildiğimiz en eski gübre fiyatı hangi yıla ait?

İç piyasa perakende satış fiyatlarına ilişkin doğrulanabilen en eski resmî kayıtlardan biri 1964 yılına aittir. Bu kayıtta amonyum sülfat 63 kuruş/kg, kireçli amonyum nitrat 60 kuruş/kg ve süperfosfat 45 kuruş/kg olarak yer alır.

Türkiye’de gübre ne zamandan beri kullanılıyor?

Resmî sektör çalışmalarına göre kimyasal gübre Türkiye’ye 1928 yılında ithalatla girdi. Yerli gübre üretimi ise 1939 yılında başladı.

1980 yılında DAP gübre ne kadardı?

1980 tarihsel tablosunda DAP gübre fiyatı dönemin parasıyla 20 TL/kg olarak yer alıyor.

1990 yılında üre gübre ne kadardı?

1990 ortalama fiyat tablosunda üre 479 TL/kg olarak yer alıyor. Bu değer eski Türk lirası cinsindedir.

2002 yılında DAP gübre kaç TL idi?

2002 yıllık ortalamasında DAP 354 TL/ton seviyesindeydi.

2010 yılında üre gübre kaç TL idi?

2010 yıllık ortalamasında üre yaklaşık 692 TL/ton seviyesindeydi.

2020 yılında gübre fiyatları ne kadardı?

2020 yıllık ortalamalarında amonyum sülfat 1.282 TL, CAN %26 1.435 TL, üre 2.195 TL, DAP 2.647 TL ve 20.20.0 kompoze 1.974 TL/ton seviyesindeydi.

2026 yılında gübre fiyatları ne kadar?

Eylül 2026 Türkiye ortalamasında amonyum sülfat 19.282 TL, amonyum nitrat %26 23.040 TL, üre 29.158 TL, DAP 48.356 TL ve 20.20.0 kompoze 31.279 TL/ton seviyesinde.

Gübre fiyatları 2002’den 2023’e ne kadar arttı?

Nominal yıllık ortalamalara göre 2002-2023 arasında üre yaklaşık %5.226, DAP %4.865, 20.20.0 %4.691, CAN %26 %4.616 ve amonyum sülfat %4.033 arttı. Bu oranlar enflasyondan arındırılmış değildir.

2025’ten 2026’ya en çok hangi gübre zamlandı?

Eylül ayı karşılaştırmasında en yüksek yıllık artış %69,2 ile %26 amonyum nitratta görüldü. Amonyum sülfattaki artış %55,6 oldu.

Eski gübre fiyatları ile bugünkü fiyatları doğrudan karşılaştırmak doğru mu?

Hayır. Para birimi değişimi, enflasyon, veri toplama yöntemi ve fiyatın perakende veya yıllık ortalama olması dikkate alınmalıdır. Bu nedenle makalede farklı dönemler ayrı tablolar halinde gösterilmiştir.

Güncelleme Geçmişi

  • 1 Ekim 2026: Makale kapsamı 1964 yılına kadar genişletildi. 1964-1975 resmî fiyat kayıtları, 1980-2001 eski TL dönemi, 2002-2023 yıllık ortalama serisi ve 2024-2026 Eylül fiyatları ayrı tablolar halinde yeniden düzenlendi.

Kaynaklar ve Veri Yöntemi

En eski dönem için TBMM tutanaklarında yer alan resmî gübre satış fiyatları; 1980 sonrası için Devlet Planlama Teşkilatı, Tarım ve Orman Bakanlığı ve akademik tarihsel tablolar; modern dönem için Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türkiye Ziraat Odaları Birliği verileri kullanıldı.

Farklı dönemlerde kullanılan fiyat birimleri ve veri yöntemleri aynı olmadığı için 1964-2001 tarihsel fiyatları ayrı, 2002-2023 yıllık ortalamaları ayrı ve 2024-2026 Eylül piyasa ortalamaları ayrı gösterildi.

  • https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d01/c034/mm__01034031.pdf
  • https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/CS__/t14/c021/cs__14021036.pdf
  • https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Tarimda-Girdi-Kullanimi-ve-Verimlilige-Etkileri_Nebi-Celik.pdf
  • https://katalog.marmara.edu.tr/veriler/yordambt/cokluortam/C/A/0036723.pdf
  • https://www.ntb.org.tr/uploads/sektoraporlar/pdf/bitki-uretim-genel-mudurlugu-bugem-2017.pdf
  • https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/G%C3%BCbre%20Sekt%C3%B6r%20Politika%20Belgesi%202018-2022.pdf
  • https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/G%C3%BCbre%20Sekt%C3%B6r%20Politika%20Belgesi%202023-2027.pdf
  • https://www.tzob.org.tr/eylul-ayi-uretici-market-fiyatlarindaki-degisim-eylul-ayi-aylik-ve-yillik-girdi-fiyatlarindaki-degisim/
  • https://www.tzob.org.tr/eylul-ayinda-uretici-market-ile-girdi-fiyatlarinda-yasanan-degisimler/
Bizi Takip Edin

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir