Yıllara göre dolar kuru incelendiğinde Türk Lirası ile Amerikan Doları arasındaki kurun Cumhuriyet’in ilk yıllarından günümüze çok farklı dönemlerden geçtiği görülüyor. Düzenli tarihsel veriler 1923 yılına kadar uzanıyor. 1923 yılında 1 Amerikan Doları yıllık ortalamada yaklaşık 1,67 TL seviyesindeyken, 2025 yılı ortalaması 39,50 TL’ye, 2026 yılının ilk bölümündeki ortalama ise 45 TL’nin üzerine çıktı.

Kısaca: Cumhuriyet dönemine ait ulaşılabilen yıllık dolar kuru serisini 1923’e kadar götürmek mümkün. Ancak 1 Ocak 2005’te Türk Lirası’ndan 6 sıfır atıldığı için 1923-2004 arasındaki rakamlarla 2005 sonrası rakamlar doğrudan nominal olarak karşılaştırılmamalıdır.
9 Eylül 2026 güncellemesi: 2026 rakamı tamamlanmış yıl ortalaması değildir. Yıl içinde oluşan kurların mevcut ortalamasını göstermektedir. Yıl sonunda ortalama değişebilir.
Karekod Blog
İçindekiler
Aşağıdaki tablolarda 1 Amerikan Doları’nın yıllık ortalama Türk Lirası karşılığı yer alıyor. 2004 ve öncesindeki değerler dönemin eski Türk Lirası cinsindendir.

| Yıl | 1 USD Karşılığı |
|---|---|
| 1923 | 1,67 TL |
| 1924 | 1,92 TL |
| 1925 | 1,87 TL |
| 1926 | 1,93 TL |
| 1927 | 1,96 TL |
| 1928 | 1,97 TL |
| 1929 | 2,07 TL |
| 1930 | 2,12 TL |
| 1931 | 2,11 TL |
| 1932 | 2,11 TL |
| 1933 | 1,66 TL |
| 1934 | 1,26 TL |
| 1935 | 1,26 TL |
| 1936 | 1,26 TL |
| 1937 | 1,26 TL |
| 1938 | 1,26 TL |
| 1939 | 1,28 TL |
| 1940 | 1,37 TL |
| 1941 | 1,31 TL |
| 1942 | 1,31 TL |
| 1943 | 1,31 TL |
| 1944 | 1,31 TL |
| 1945 | 1,31 TL |
| 1946 | 1,60 TL |
| 1947 | 2,82 TL |
| 1948 | 2,80 TL |
| 1949 | 2,80 TL |
1923-1947 dönemindeki rakamlar aylık ortalamalardan oluşturulan tarihsel döviz kuru serisinin yıllık ortalamalarına dayanıyor. 1946 yılında yapılan devalüasyonun ardından dolar kuru yaklaşık 2,80 TL seviyesinde sabitlendi.
| Yıl | 1 USD Karşılığı |
|---|---|
| 1950 | 2,80 TL |
| 1951 | 2,80 TL |
| 1952 | 2,80 TL |
| 1953 | 2,80 TL |
| 1954 | 2,80 TL |
| 1955 | 2,80 TL |
| 1956 | 2,80 TL |
| 1957 | 2,80 TL |
| 1958 | 2,80 TL |
| 1959 | 2,80 TL |
| 1960 | 5,11 TL |
| 1961 | 9,00 TL |
| 1962 | 9,00 TL |
| 1963 | 9,00 TL |
| 1964 | 9,00 TL |
| 1965 | 9,00 TL |
| 1966 | 9,00 TL |
| 1967 | 9,00 TL |
| 1968 | 9,00 TL |
| 1969 | 9,00 TL |
| 1970 | 11,30 TL |
| 1971 | 15,00 TL |
| 1972 | 14,00 TL |
| 1973 | 14,00 TL |
| 1974 | 13,70 TL |
| 1975 | 14,30 TL |
| 1976 | 15,00 TL |
| 1977 | 17,80 TL |
| 1978 | 24,10 TL |
| 1979 | 37,60 TL |
1950’li yıllarda dolar kuru uzun süre 2,80 TL seviyesinde kaldı. 1960 yılında gerçekleştirilen devalüasyonla 1 dolar 9 TL seviyesine çıkarıldı. 1970’li yılların ikinci yarısında ise kurdaki yükseliş hızlandı.
| Yıl | 1 USD Karşılığı |
|---|---|
| 1980 | 76,0 TL |
| 1981 | 110,2 TL |
| 1982 | 160,9 TL |
| 1983 | 224,0 TL |
| 1984 | 364,9 TL |
| 1985 | 518,3 TL |
| 1986 | 669,4 TL |
| 1987 | 855,7 TL |
| 1988 | 1.420,8 TL |
| 1989 | 2.120,8 TL |
| 1990 | 2.607,6 TL |
| 1991 | 4.169,9 TL |
| 1992 | 6.887,5 TL |
| 1993 | 10.986 TL |
| 1994 | 29.704 TL |
| 1995 | 45.674 TL |
| 1996 | 81.084 TL |
| 1997 | 151.429 TL |
| 1998 | 260.040 TL |
| 1999 | 420.126 TL |
| 2000 | 623.704 TL |
| 2001 | 1.225.412 TL |
| 2002 | 1.505.840 TL |
| 2003 | 1.493.068 TL |
| 2004 | 1.422.341 TL |
1980’lerden itibaren yüksek enflasyon ve kur ayarlamaları nedeniyle doların TL karşılığı hızla yükseldi. 1980 yılında ortalama 76 TL olan dolar kuru 1990’da yaklaşık 2.608 TL’ye, 2000 yılında ise yaklaşık 624 bin TL’ye çıktı.
2001 yılında dalgalı kur rejimine geçilmesiyle birlikte dolar kuru yıl ortalamasında 1,2 milyon eski TL’nin üzerine çıktı.
Uzun dönemli dolar kuru tablosunu okurken en önemli kırılmalardan biri 1 Ocak 2005 tarihindeki para reformudur.
1 Yeni Türk Lirası, 1.000.000 eski Türk Lirasına eşitlendi. Böylece Türk Lirası’ndan altı sıfır atıldı. 1 Ocak 2009 tarihinde ise para biriminin başındaki “Yeni” ifadesi kaldırıldı ve yeniden Türk Lirası adı kullanılmaya başlandı.
Örneğin 2004 yılındaki 1.422.341 TL’lik ortalama dolar kuru, altı sıfır çıkarılarak düşünüldüğünde yaklaşık 1,42 yeni TL’ye karşılık gelir. Bu nedenle 2004’teki 1,4 milyon TL ile 2005’teki 1,34 YTL arasında gerçekte milyon katlık bir kur düşüşü yaşanmadı; yalnızca para biriminin nominal değeri değiştirildi.
| Yıl | Ortalama USD/TRY |
|---|---|
| 2005 | 1,3408 TL |
| 2006 | 1,4311 TL |
| 2007 | 1,3015 TL |
| 2008 | 1,2929 TL |
| 2009 | 1,5471 TL |
| 2010 | 1,5004 TL |
| 2011 | 1,6700 TL |
| 2012 | 1,7925 TL |
| 2013 | 1,9013 TL |
| 2014 | 2,1879 TL |
| 2015 | 2,7200 TL |
| 2016 | 3,0212 TL |
| 2017 | 3,6477 TL |
| 2018 | 4,8134 TL |
| 2019 | 5,6704 TL |
| 2020 | 7,0049 TL |
| 2021 | 8,8869 TL |
| 2022 | 16,5529 TL |
| 2023 | 23,7529 TL |
| 2024 | 32,8132 TL |
| 2025 | 39,4985 TL |
| 2026 | 45,36 TL civarı* |
* 2026 değeri tamamlanmış yıl ortalaması değildir. 9 Eylül 2026 itibarıyla yıl içinde oluşan kurların ortalamasına yakın değeri ifade eder.
2010 yılında ortalama dolar kuru yaklaşık 1,50 TL iken 2025 yılı ortalaması yaklaşık 39,50 TL oldu.
Bu iki rakam karşılaştırıldığında USD/TRY kuru yaklaşık 26,3 katına çıktı.
Ancak bunu “Türk Lirası %2.500 değer kaybetti” şeklinde ifade etmek matematiksel olarak doğru değildir. Doların TL cinsinden fiyatının yaklaşık 26 kat artmasıyla TL’nin dolar karşısındaki birim değeri yaklaşık %96,2 azalmıştır.
| Dönem | Öne Çıkan Değişim |
|---|---|
| 1946 | Kur rejiminde önemli devalüasyon |
| 1960 | Dolar paritesinin 9 TL seviyesine çıkarılması |
| 1970’lerin sonu | Kur artışlarının belirgin biçimde hızlanması |
| 1980 | 24 Ocak kararları sonrasındaki kur ve ekonomi politikası değişimi |
| 1994 | Finansal krizle birlikte dolar kurunda sert yükseliş |
| 2001 | Dalgalı kur rejimine geçiş ve sert değer kaybı |
| 2005 | TL’den 6 sıfır atılması |
| 2018 | Kur oynaklığında önemli artış |
| 2021-2022 | USD/TRY ortalamasında hızlı yükseliş |
| 2023-2026 | Nominal kurdaki yükselişin devam etmesi |
Dolar/TL kurundaki değişim tek bir etkene bağlı değildir. Uzun vadede enflasyon farkı, para politikası, faizler, döviz arzı ve talebi, dış ticaret dengesi, sermaye hareketleri ve küresel doların seyri gibi birçok unsur kuru etkileyebilir.
Hayır. Kur artışı ile TL’nin değer kaybı yüzdesi aynı hesap değildir.
Örneğin dolar kuru 1 TL’den 2 TL’ye çıktığında doların TL fiyatı %100 artmış olur. Buna karşılık 1 TL’nin dolar cinsinden değeri 1 dolardan 0,50 dolara gerilediği için TL’nin değer kaybı %50’dir.
Bu nedenle uzun dönemli kur değişimlerinde “dolar yüzde kaç arttı?” ile “TL yüzde kaç değer kaybetti?” soruları ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
1923 yılı tarihsel ortalamalarına göre 1 Amerikan Doları yaklaşık 1,67 Türk Lirası seviyesindeydi.
Ancak bu rakamı 2026’daki yaklaşık 45 TL ile basit biçimde bölerek “dolar şu kadar kat arttı” sonucuna ulaşmak doğru değildir. Bunun temel nedeni 2005 yılında para biriminden 6 sıfır atılmış olmasıdır.
Bu serinin bence en dikkat çekici tarafı yalnızca doların bugünkü seviyesi değil, Türkiye’nin farklı kur rejimlerinden geçmiş olması.
1920’ler ve 1930’larda 1-2 TL aralığında görülen dolar kuru, uzun süre sabit kur uygulamalarının ardından 1970’lerin sonundan itibaren çok daha hızlı değişmeye başladı. 1980-2001 döneminde yüksek enflasyon nedeniyle nominal rakamlar binlerden milyonlara ulaştı.
2005 yılında 6 sıfırın atılması tabloyu görünüşte yeniden 1 TL seviyelerine indirdi. Bu nedenle yaklaşık 100 yıllık kur grafiğini yorumlarken para reformunu ayrı bir kırılma noktası olarak göstermek gerekiyor.
Fiyatların uzun dönemli değişimini inceleyen yıllara göre rakı fiyatları araştırması da ilginizi çekebilir.
1923 yılı yıllık ortalama kuruna göre 1 Amerikan Doları yaklaşık 1,67 Türk Lirası seviyesindeydi.
1950 yılında 1 Amerikan Doları yaklaşık 2,80 TL seviyesindeydi.
1960 yılı ortalama dolar kuru yaklaşık 5,11 TL’ydi. Aynı yıl gerçekleştirilen devalüasyon sonrasında resmi dolar paritesi 9 TL seviyesine çıkarıldı.
1980 yılında 1 Amerikan Doları yıllık ortalamada yaklaşık 76 TL seviyesindeydi.
1990 yılı ortalama dolar kuru yaklaşık 2.608 eski Türk Lirasıydı.
2000 yılında 1 dolar yıllık ortalamada yaklaşık 623.704 eski Türk Lirası seviyesindeydi.
2005 yılında 1 Amerikan Doları yıllık ortalamada yaklaşık 1,34 Yeni Türk Lirasıydı.
2010 yılında dolar kuru yıllık ortalamada yaklaşık 1,50 TL seviyesindeydi.
2025 yılı ortalama dolar alış kuru yaklaşık 39,50 TL seviyesindeydi.
9 Eylül 2026 itibarıyla yıl içindeki ortalama dolar kuru yaklaşık 45,36 TL seviyesindedir. Bu rakam yıl sonu ortalaması değildir.
Türk Lirası’ndan 6 sıfır 1 Ocak 2005 tarihinde atıldı. 1 Yeni Türk Lirası, 1 milyon eski Türk Lirasına eşitlendi.
Son güncelleme: 9 Eylül 2026. 2026 değeri yıl tamamlanmadığı için geçici yıllık ortalamadır.
Yorumlar