Ay\u0131<\/strong><\/td>Hayvan \u00d6ld\u00fcrme (\u0130stemli)<\/td> Hapis Cezas\u0131<\/td> 3 aydan 2 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n\n\u0130stemli Hayvan \u00d6ld\u00fcrme<\/strong>: Kas\u0131tl\u0131 olarak hayvan \u00f6ld\u00fcrme eylemi.<\/li>\n\n\n\nKas\u0131tl\u0131 Eziyet<\/strong>: Hayvana kas\u0131tl\u0131 eziyet etme, \u015fiddet uygulama.<\/li>\n\n\n\nTaksirle Hayvan \u00d6l\u00fcm\u00fc<\/strong>: Bir hayvan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olma, ancak bunu kas\u0131tl\u0131 olmayan bir \u015fekilde (ihmal) yapma.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/span>Hayvan Haklar\u0131 ve Hukuki Durum<\/span><\/h3>\n\n\n\nHayvan haklar\u0131, 2011 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 5199 say\u0131l\u0131 “Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu<\/strong>” ile hukuki bir zemine oturtulmu\u015ftur. Bu kanun, hayvanlar\u0131n ya\u015fam haklar\u0131n\u0131 koruma amac\u0131n\u0131 g\u00fctmektedir ve hayvanlara kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Hayvan \u00d6ld\u00fcrme Su\u00e7u<\/span><\/h3>\n\n\n\nHayvan \u00d6ld\u00fcrme Su\u00e7u<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nHayvan \u00f6ld\u00fcrme, 5199 say\u0131l\u0131 kanunda su\u00e7 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve bu su\u00e7u i\u015fleyenlere ciddi yapt\u0131r\u0131mlar uygulanmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanun, “hayvana kar\u015f\u0131 eziyet” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda hayvan \u00f6ld\u00fcrmeyi de kapsamaktad\u0131r. Hayvan \u00f6ld\u00fcrmek, do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak, bir hayvan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 sona erdirme eylemidir ve bu su\u00e7un cezas\u0131 olduk\u00e7a ciddidir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Cezalar\u0131n A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131<\/span><\/h4>\n\n\n\n\n\u0130stemli hayvan \u00f6ld\u00fcrme<\/strong>: Hayvan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinde kast oldu\u011fu durumlarda, ceza 3 ay ile 2 y\u0131l aras\u0131nda de\u011fi\u015fen hapis cezas\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\nKas\u0131tl\u0131 eziyet<\/strong>: Hayvana kas\u0131tl\u0131 \u015fekilde eziyet eden ki\u015fi, 6 ay ile 3 y\u0131l aras\u0131nda hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131labilir.<\/li>\n\n\n\nTaksirle hayvan \u00f6ld\u00fcrme<\/strong>: E\u011fer hayvan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne taksirli (ihmal) \u015fekilde neden olunmu\u015fsa, cezalar daha hafif olabilmektedir, ancak bu durumda da adli para cezas\u0131 veya k\u0131sa s\u00fcreli hapis cezalar\u0131 uygulanabilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/span>Hayvan \u00d6ld\u00fcrme Cezalar\u0131n\u0131n Uygulanmas\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nHayvan \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7lar\u0131n\u0131n cezai uygulamalar\u0131, T\u00fcrkiye’de halen baz\u0131 zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Her ne kadar yasal d\u00fczenlemeler ciddi olsa da, hayvan haklar\u0131 konusunda toplumsal fark\u0131ndal\u0131k eksiklikleri ve cezan\u0131n uygulanmas\u0131ndaki zorluklar, etkili bir denetim sisteminin kurulmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\nKanun Numaras\u0131:<\/strong> 5199Kabul Tarihi:<\/strong> 24\/6\/2004Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 Resm\u00ee Gazete:<\/strong> Tarih: 1\/7\/2004, Say\u0131: 25509Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 D\u00fcstur:<\/strong> Tertip: 5, Cilt: 43<\/p>\n\n\n\nB\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/p>\n\n\n\nAma\u00e7, Kapsam, Tan\u0131mlar ve \u0130lkeler<\/strong><\/p>\n\n\n\nAma\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 1- <\/strong>Bu Kanunun amac\u0131; insan, hayvan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmek kayd\u0131yla hayvanlar\u0131n rahat ya\u015famlar\u0131n\u0131 ve hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesini temin etmek, hayvanlar\u0131n ac\u0131, \u0131st\u0131rap ve eziyet \u00e7ekmelerine kar\u015f\u0131 en iyi \u015fekilde korunmalar\u0131n\u0131, her t\u00fcrl\u00fc ma\u011fduriyetlerinin \u00f6nlenmesini sa\u011flamakt\u0131r.[1]<\/sup><\/p>\n\n\n\nKapsam<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 2- <\/strong>Bu Kanun, ama\u00e7 maddesi do\u011frultusunda yap\u0131lacak d\u00fczenlemeleri, al\u0131nacak \u00f6nlemleri, sa\u011flanacak e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fc, denetim, s\u0131n\u0131rlama ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ile t\u00e2bi olunacak ceza\u00ee h\u00fck\u00fcmleri kapsar.<\/p>\n\n\n\nTan\u0131mlar<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 3- <\/strong>Bu Kanunda ge\u00e7en terimlerden;<\/p>\n\n\n\na) Ya\u015fama ortam\u0131: Bir hayvan\u0131n veya hayvan toplulu\u011funun do\u011fal olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yeri,<\/p>\n\n\n\n
b) Etoloji: Bir hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn do\u011fu\u015ftan gelen, kendine \u00f6zg\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 inceleyen bilim dal\u0131n\u0131,<\/p>\n\n\n\n
c) Ekosistem: Canl\u0131lar\u0131n kendi aralar\u0131nda ve cans\u0131z \u00e7evreleriyle ili\u015fkilerini bir d\u00fczen i\u00e7inde y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri biyolojik, fiziksel ve kimyasal sistemi,<\/p>\n\n\n\n
d) T\u00fcr: Birbirleriyle \u00e7iftle\u015febilen ve \u00fcreme yetene\u011fine sahip verimli d\u00f6ller verebilen populasyonlar\u0131,<\/p>\n\n\n\n
e) Evcil hayvan: \u0130nsan taraf\u0131ndan k\u00fclt\u00fcre al\u0131nm\u0131\u015f ve e\u011fitilmi\u015f hayvanlar\u0131,<\/p>\n\n\n\n
f) (De\u011fi\u015fik: 30\/7\/2024-7527\/2 md.) <\/strong>Sahipsiz hayvan: Sahipli hayvanlar d\u0131\u015f\u0131nda kalan evcil hayvanlar\u0131,<\/p>\n\n\n\ng) G\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hayvan: Bula\u015f\u0131c\u0131 ve salg\u0131n hayvan hastal\u0131klar\u0131 haricinde ya\u015flanma, sakatlanma, yaralanma ve hastalanma gibi \u00e7e\u015fitli nedenlerle fizik\u00ee olarak i\u015f yapabilme yetene\u011fini kaybetmi\u015f binek ve y\u00fck hayvanlar\u0131n\u0131,<\/p>\n\n\n\n
h) Yabani hayvan: Do\u011fada serbest ya\u015fayan evcille\u015ftirilmemi\u015f ve k\u00fclt\u00fcre al\u0131nmam\u0131\u015f omurgal\u0131 ve omurgas\u0131z hayvanlar\u0131,<\/p>\n\n\n\n
\u0131) (De\u011fi\u015fik:9\/7\/2021-7332\/1 md.) <\/strong>Ev hayvan\u0131: Ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filer taraf\u0131ndan \u00f6zellikle evde, i\u015f yerlerinde ya da arazisinde \u00f6zel ilgi ve refakat amac\u0131yla muhafaza edilen, bak\u0131m\u0131 ve sorumlulu\u011fu sahiplerince \u00fcstlenilen her t\u00fcrl\u00fc hayvan\u0131,<\/p>\n\n\n\nj) (De\u011fi\u015fik: 30\/7\/2024-7527\/2 md.) <\/strong> Sahipli hayvan: Bir ki\u015fi, kurulu\u015f, kurum ya da t\u00fczel ki\u015filik taraf\u0131ndan sahiplenilen, bak\u0131m\u0131, a\u015f\u0131lar\u0131, periyodik sa\u011fl\u0131k kontrolleri yap\u0131lan ve Bakanl\u0131k veri taban\u0131na kaydedilen ev hayvanlar\u0131n\u0131,<\/p>\n\n\n\nk) (De\u011fi\u015fik:9\/7\/2021-7332\/1 md.)<\/strong> Hayvan bak\u0131mevi: Bakanl\u0131ktan izin al\u0131nmak suretiyle kurulan, hayvanlar\u0131n sahiplendirilinceye kadar bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve rehabilite edildi\u011fi bir tesisi,[2]<\/sup><\/p>\n\n\n\nl) Deney: Herhangi bir hayvan\u0131n ac\u0131, eziyet, \u00fcz\u00fcnt\u00fc veya uzun s\u00fcreli hasara neden olacak deneysel ya da di\u011fer bilimsel ama\u00e7larla kullan\u0131lmas\u0131n\u0131,<\/p>\n\n\n\n
m) Deney hayvan\u0131: Deneyde kullan\u0131lan ya da kullan\u0131lacak olan hayvan\u0131,<\/p>\n\n\n\n
n) Kesim hayvan\u0131: G\u0131da ama\u00e7l\u0131 kesimi yap\u0131lan hayvanlar\u0131,<\/p>\n\n\n\n
o) Bakanl\u0131k: Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n\n\n\n
p) (Ek:9\/7\/2021-7332\/1 md.)<\/strong> Rehabilitasyon: Sahipsiz hayvanlar\u0131n tedavi ve parazit m\u00fccadelesinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131, a\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131, k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve dijital kimliklendirme y\u00f6ntemleriyle i\u015faretlenmesini,<\/p>\n\n\n\nifade eder.<\/p>\n\n\n\n
\u0130lkeler<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 4- <\/strong>Hayvanlar\u0131n korunmas\u0131na ve rahat ya\u015famalar\u0131na ili\u015fkin temel ilkeler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\na) B\u00fct\u00fcn hayvanlar e\u015fit do\u011far ve bu Kanun h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde ya\u015fama hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n\n\n\n
b) (M\u00fclga: 30\/7\/2024-7527\/3 md.) <\/strong> <\/p>\n\n\n\nc) Hayvanlar\u0131n korunmas\u0131, g\u00f6zetilmesi, bak\u0131m\u0131 ve k\u00f6t\u00fc muamelelerden uzak tutulmas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
d) Hi\u00e7bir madd\u00ee kazan\u00e7 ve menfaat amac\u0131 g\u00fctmeksizin, sadece insan\u00ee ve vicdan\u00ee sorumluluklarla, sahipsiz ve g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hayvanlar\u0131 sahiplenmek isteyen ve bu Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131yan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin te\u015fviki ve bu kapsamda e\u015fg\u00fcd\u00fcm sa\u011flanmas\u0131 esast\u0131r.[3]<\/sup><\/p>\n\n\n\ne) Nesli yok olma tehlikesi alt\u0131nda bulunan t\u00fcr ve bunlar\u0131n ya\u015fama ortamlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 esast\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
f) Yabani hayvanlar\u0131n ya\u015fama ortamlar\u0131ndan kopar\u0131lmamas\u0131, do\u011fada serbest\u00e7e ya\u015fayan bir hayvan\u0131n yakalan\u0131p \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten yoksun b\u0131rak\u0131lmamas\u0131 esast\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
g) Hayvanlar\u0131n korunmas\u0131 ve rahat ya\u015famalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda; insanlarla di\u011fer hayvanlar\u0131n hijyen, sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlikleri de dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
h) Hayvanlar\u0131n t\u00fcr\u00fcne \u00f6zg\u00fc \u015fartlarda bak\u0131lmas\u0131, beslenmesi, bar\u0131nd\u0131r\u0131lma ve ta\u015f\u0131nmas\u0131 esast\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0131) Hayvanlar\u0131 ta\u015f\u0131yan ve ta\u015f\u0131tanlar onlar\u0131 t\u00fcr\u00fcne ve \u00f6zelli\u011fine uygun ortam ve \u015fartlarda ta\u015f\u0131mal\u0131, ta\u015f\u0131ma s\u0131ras\u0131nda beslemeli ve bak\u0131m\u0131n\u0131 yapmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
j) (De\u011fi\u015fik:9\/7\/2021-7332\/2 md.)<\/strong> Yerel y\u00f6netimler, g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flarla i\u015f birli\u011fi i\u00e7erisinde, sahipsiz hayvanlar\u0131n sahiplendirilinceye kadar bak\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in hayvan bak\u0131mevleri kurarak onlar\u0131n bak\u0131mlar\u0131n\u0131 ve tedavilerini sa\u011flar ve e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapar. Ayr\u0131ca yerel y\u00f6netimler, ilgili karar organ\u0131n\u0131n uygun g\u00f6rmesi halinde hayvan hastanesi kurar.[4]<\/sup><\/p>\n\n\n\nk) Kontrols\u00fcz \u00fcremeyi \u00f6nlemek amac\u0131yla, toplu ya\u015fanan yerlerde beslenen ve bar\u0131nd\u0131r\u0131lan kedi ve k\u00f6peklerin sahiplerince k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 esast\u0131r. (De\u011fi\u015fik ikinci c\u00fcmle: 9\/7\/2021-7332\/2 md.)<\/strong> Kedi ve k\u00f6pek sahipleri, hayvanlar\u0131n\u0131 dijital kimliklendirme y\u00f6ntemleriyle kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131rmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. (Ek c\u00fcmle: 9\/7\/2021-7332\/2 md.)<\/strong> Dijital kimliklendirme y\u00f6ntemlerine ili\u015fkin usul ve esaslar Bakanl\u0131k\u00e7a y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulacak y\u00f6netmelikle belirlenir.<\/p>\n\n\n\n\u0130K\u0130NC\u0130 KISIM<\/strong><\/p>\n\n\n\nKoruma Tedbirleri<\/strong><\/p>\n\n\n\nB\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/p>\n\n\n\nHayvanlar\u0131n Sahiplenilmesi, Bak\u0131m\u0131 ve Korunmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\nHayvanlar\u0131n sahiplenilmesi ve bak\u0131m\u0131<\/strong>[5]<\/sup>[6]<\/sup><\/p>\n\n\n\nMadde 5- <\/strong>Bir hayvan\u0131, (\u2026)5<\/sup> sahiplenen (\u2026)6<\/sup> ki\u015fi, hayvan\u0131 bar\u0131nd\u0131rmak, hayvan\u0131n t\u00fcr\u00fcne ve \u00fcreme y\u00f6ntemine uygun olan etolojik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 temin etmek, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na dikkat etmek, insan, hayvan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli t\u00fcm \u00f6nlemleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\nHayvan sahipleri, sahip olduklar\u0131 hayvanlardan kaynaklanan \u00e7evre kirlili\u011fini ve insanlara verilebilecek zarar ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00f6nleyici tedbirleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olup; zaman\u0131nda ve yeterli seviyede tedbir al\u0131nmamas\u0131ndan kaynaklanan zararlar\u0131 tazmin etmek zorundad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
Ev (\u2026)5<\/sup> hayvan\u0131 satan ki\u015filer, bu hayvanlar\u0131n bak\u0131m\u0131 ve korunmas\u0131 ile ilgili olarak yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen e\u011fitim programlar\u0131na kat\u0131larak sertifika almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.<\/p>\n\n\n\n(De\u011fi\u015fik d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kra:9\/7\/2021-7332\/3 md.)<\/strong> Ev hayvan\u0131 (\u2026)6<\/sup> sahiplenme \u015fartlar\u0131, hayvan bak\u0131m\u0131 ve korunmas\u0131 konular\u0131nda verilecek e\u011fitim ile ilgili usul ve esaslar ile sahiplenilerek bak\u0131lan hayvanlar\u0131n \u00e7evreye verecekleri zarar ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00f6nleyici tedbirler, Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.<\/p>\n\n\n\nTicar\u00ee ama\u00e7 g\u00fcd\u00fclmeden (\u2026)5<\/sup> bak\u0131lan ev (\u2026)5<\/sup> hayvanlar\u0131 sahiplerinin borcundan dolay\u0131 haczedilemezler.<\/p>\n\n\n\n(M\u00fclga alt\u0131nc\u0131 f\u0131kra:9\/7\/2021-7332\/3 md.)<\/strong><\/p>\n\n\n\n(M\u00fclga yedinci f\u0131kra:9\/7\/2021-7332\/3 md.)<\/strong><\/p>\n\n\n\nSahipsiz ve g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hayvanlar\u0131n korunmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 6- <\/strong>Sahipsiz ya da g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hayvanlar\u0131n kanuni istisnalar hari\u00e7 \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri yasakt\u0131r.[7]<\/sup><\/p>\n\n\n\nG\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hayvanlar ticar\u00ee ve g\u00f6steri ama\u00e7l\u0131 veya herhangi bir \u015fekilde binicilik ve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n
Sahipsiz hayvanlar\u0131n korunmas\u0131, bak\u0131lmas\u0131 ve g\u00f6zetimi i\u00e7in y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuat h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde, yerel y\u00f6netimler yetki ve sorumluluklar\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeler ile insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olu\u015fabilecek olumsuz etkilerini gidermeye y\u00f6nelik tedbirler, \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile e\u015fg\u00fcd\u00fcm sa\u011flanarak, di\u011fer ilgili kurulu\u015flar\u0131n da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nmak suretiyle Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.[8][9]<\/sup><\/p>\n\n\n\nSahipsiz veya g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hayvanlar\u0131n en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde yerel y\u00f6netimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bak\u0131mevlerine g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi zorunludur. Bu hayvanlar\u0131n \u00f6ncelikle s\u00f6z konusu merkezlerde olu\u015fturulacak m\u00fc\u015fahede yerlerinde tutulmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. (De\u011fi\u015fik son c\u00fcmle: 30\/7\/2024-7527\/4 md.) <\/strong> Bak\u0131mevlerine al\u0131nan hayvanlar Bakanl\u0131k veri sistemine kaydedilir ve rehabilite edilen k\u00f6pekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bak\u0131mevlerinde bar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\nSahipsiz veya g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hayvanlar\u0131n toplat\u0131lmas\u0131 ve hayvan bak\u0131mevlerinin \u00e7al\u0131\u015fma usul ve esaslar\u0131 ile burada \u00e7al\u0131\u015fan personelin niteli\u011fine ili\u015fkin hususlar ilgili kurum ve kurulu\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir. Hayvan bak\u0131mevleri ve hastanelerin kurulmas\u0131 amac\u0131yla Hazineye ait araziler \u00f6ncelikle tahsis edilir. Amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilen arazilerin tahsisi iptal edilir.[10]<\/sup><\/p>\n\n\n\nHi\u00e7bir kazan\u00e7 ve menfaat sa\u011flamamak kayd\u0131yla sadece insan\u00ee ve vicdan\u00ee ama\u00e7larla sahipsiz ve g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hayvanlar\u0131 hayvan bak\u0131mevi kurarak sahiplenmek isteyen ve bu Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131yan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere; belediyeler, orman idareleri, Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u00d6zelle\u015ftirme \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan, m\u00fclkiyeti idarelerde kalmak ko\u015fuluyla arazi ve buna ait binalar ve demirba\u015flar tahsis edilebilir. Tahsis edilen arazilerin \u00fczerinde amaca uygun tesisler ilgili Bakanl\u0131\u011f\u0131n\/\u0130darenin izni ile yap\u0131l\u0131r.[11]<\/sup><\/p>\n\n\n\n\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/p>\n\n\n\nHayvanlara M\u00fcdahaleler<\/strong><\/p>\n\n\n\nCerrahi m\u00fcdahaleler<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 7- <\/strong>Hayvanlara t\u0131bb\u00ee ve cerrahi m\u00fcdahaleler sadece veteriner hekimler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\nKontrols\u00fcz \u00fcremenin \u00f6nlenmesi i\u00e7in, hayvanlara ac\u0131 vermeden k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma m\u00fcdahaleleri yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yasak m\u00fcdahaleler<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 8- <\/strong>Bir hayvan neslini yok edecek her t\u00fcrl\u00fc m\u00fcdahale yasakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\nHayvanlar\u0131n, ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, t\u0131bb\u00ee ama\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda organ veya dokular\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc ya da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p al\u0131namaz veya tahrip edilemez.<\/p>\n\n\n\n
Ev (\u2026)[12]<\/sup>hayvan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik veya di\u011fer tedavi edici olmayan kuyruk ve kulak kesilmesi, ses tellerinin al\u0131nmas\u0131 ve t\u0131rnak ve di\u015flerinin s\u00f6k\u00fclmesine y\u00f6nelik cerrahi m\u00fcdahale yap\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r. Ancak bu yasaklamalara; bir veteriner hekimin, veteriner hekimli\u011fi uygulamalar\u0131 ile ilgili t\u0131bb\u00ee sebepler veya \u00f6zel bir hayvan\u0131n yarar\u0131 i\u00e7in gerekti\u011finde tedavi edici olmayan m\u00fcdahaleyi gerekli g\u00f6rmesi veya \u00fcremenin \u00f6nlenmesi durumlar\u0131nda izin verilebilir.<\/p>\n\n\n\nBir hayvana t\u0131bb\u00ee ama\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda, onun t\u00fcr\u00fcne ve etolojik \u00f6zelliklerine ayk\u0131r\u0131 hale getirecek \u015fekilde ve dozda hormon ve ila\u00e7 vermek, \u00e7e\u015fitli maddelerle doping yapmak, hayvanlar\u0131n t\u00fcrlerine has davran\u0131\u015f ve fizik\u00ee \u00f6zelliklerini yapay y\u00f6ntemlerle de\u011fi\u015ftirmek yasakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hayvan deneyleri<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 9- <\/strong>Hayvanlar, bilimsel olmayan te\u015fhis, tedavi ve deneylerde kullan\u0131lamazlar.<\/p>\n\n\n\nT\u0131bb\u00ee ve bilimsel deneylerin uygulanmas\u0131 ve deneylerin hayvanlar\u0131 koruyacak \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 ve deneylerde kullan\u0131lacak hayvanlar\u0131n uygun bi\u00e7imde bak\u0131lmas\u0131 ve bar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 esast\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ba\u015fkaca bir se\u00e7enek olmamas\u0131 halinde, hayvanlar bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda deney hayvan\u0131 olarak kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Hayvan deneyi yapan kurum ve kurulu\u015flarda bu deneylerin yap\u0131lmas\u0131na kendi b\u00fcnyelerinde kurulmu\u015f ve kurulacak etik kurullar yoluyla izin verilir.<\/p>\n\n\n\n
Etik kurullar\u0131n kurulu\u015fu, \u00e7al\u0131\u015fma usul ve esaslar\u0131, (\u2026)[13]<\/sup> Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve ilgili kurulu\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.<\/p>\n\n\n\nDeney hayvanlar\u0131n\u0131n yeti\u015ftirilmesi, beslenmesi, bar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, bak\u0131lmas\u0131, deney hayvan\u0131 besleyen, tedarik eden ve kullan\u0131c\u0131 i\u015fletmelerin tescil edilmesi, \u00e7al\u0131\u015fan personelin nitelikleri, tutulacak kay\u0131tlar, ne t\u00fcr hayvanlar\u0131n yeti\u015ftirilece\u011fi ve deney hayvan\u0131 besleyen, tedarik eden ve kullan\u0131c\u0131 i\u015fletmelerin uyaca\u011f\u0131 esaslar Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.13<\/sup><\/p>\n\n\n\n\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/p>\n\n\n\nHayvanlar\u0131n Ticareti ve E\u011fitilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\nHayvanlar\u0131n ticareti<\/strong>[14]<\/sup><\/p>\n\n\n\nMadde 10- <\/strong>Sat\u0131l\u0131rken; hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n iyi, bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 yerin temiz ve sa\u011fl\u0131k \u015fartlar\u0131na uygun olmas\u0131 zorunludur. (Ek c\u00fcmle: 9\/7\/2021-7332\/4 md.)<\/strong> Ev hayvan\u0131 sat\u0131\u015f yerlerinde kedi ve k\u00f6pek bulundurulamaz, ancak buralarda Bakanl\u0131k\u00e7a izin verilen ev hayvan\u0131 \u00fcretim yerlerindeki kedi ve k\u00f6peklerin sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n\u00c7iftlik hayvanlar\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131, beslenmesi, nakliyesi ve kesimi esnas\u0131nda hayvanlar\u0131n refah\u0131 ve g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 hususundaki d\u00fczenlemeler Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.<\/p>\n\n\n\n
Yabani hayvanlar\u0131n ticaretine ili\u015fkin d\u00fczenlemeler Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.<\/p>\n\n\n\n
Ev hayvanlar\u0131n\u0131n \u00fcretimini ve ticaretini yapanlar, hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye atmamak i\u00e7in gerekli anatomik, fizyolojik ve davran\u0131\u015f karakteristikleri ile ilgili \u00f6nlemleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Hayvanlar\u0131n ticar\u00ee ama\u00e7la film \u00e7ekimi ve reklam i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili hususlar izne t\u00e2bidir. Bu izne ait usul ve esaslar ilgili kurulu\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.<\/p>\n\n\n\n
Bir hayvan; ac\u0131, \u0131st\u0131rap ya da zarar g\u00f6recek \u015fekilde, film \u00e7ekimi, g\u00f6steri, reklam ve benzeri i\u015fler i\u00e7in kullan\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n
Deney hayvanlar\u0131n\u0131n ithalat ve ihracat\u0131 izne t\u00e2bidir. Bu izin, Bakanl\u0131k\u00e7a verilir.<\/p>\n\n\n\n
Hasta, sakat ve ya\u015fl\u0131 durumda bulunan veya iyile\u015femeyecek derecede a\u011fr\u0131s\u0131 veya ac\u0131s\u0131 olan bir hayvan\u0131 usul\u00fcne uygun kesmek ya da a\u011fr\u0131s\u0131z \u00f6ld\u00fcrme amac\u0131ndan ba\u015fka bir ama\u00e7la birine devretmek, satmak veya almak yasakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fitim<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 11- <\/strong>Hayvanlar, do\u011fal kapasitesini veya g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015facak \u015fekilde veya yaralanmas\u0131na, gereksiz ac\u0131 \u00e7ekmesine, k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klara \u00f6zendirilmesine neden olacak y\u00f6ntemlerle e\u011fitilemez.<\/p>\n\n\n\nHayvanlar\u0131 ba\u015fka bir canl\u0131 hayvanla d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcrmek yasakt\u0131r. Folklorik amaca y\u00f6nelik, \u015fiddet i\u00e7ermeyen geleneksel g\u00f6steriler, Bakanl\u0131\u011f\u0131n uygun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak il hayvanlar\u0131 koruma kurullar\u0131ndan izin al\u0131nmak suretiyle d\u00fczenlenebilir.<\/p>\n\n\n\n
D\u00d6RD\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/p>\n\n\n\nHayvanlar\u0131n Kesimi, \u00d6tanazisi ve Yasaklar<\/strong>[15]<\/sup><\/p>\n\n\n\nHayvanlar\u0131n kesimi<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 12- <\/strong>Hayvanlar\u0131n kesilmesi; dini kurallar\u0131n gerektirdi\u011fi \u00f6zel ko\u015fullar dikkate al\u0131narak hayvan\u0131 korkutmadan, \u00fcrk\u00fctmeden, en az ac\u0131 verecek \u015fekilde, hijyenik kurallara uyularak ve usul\u00fcne uygun olarak bir anda yap\u0131l\u0131r. Hayvanlar\u0131n kesiminin ehliyetli ki\u015filerce yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\nDini ama\u00e7la kurban kesmek isteyenlerin kurbanlar\u0131n\u0131 dini h\u00fck\u00fcmlere, sa\u011fl\u0131k \u015fartlar\u0131na, \u00e7evre temizli\u011fine uygun olarak, hayvana en az ac\u0131 verecek \u015fekilde bir anda kesimi, kesim yerleri, ehliyetli kesim yapacak ki\u015filer ve ilgili di\u011fer hususlar Bakanl\u0131k, kurum ve kurulu\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.<\/p>\n\n\n\n
Hayvanlar\u0131n \u00f6tanazisi (De\u011fi\u015fik ba\u015fl\u0131k: 30\/7\/2024-7527\/5 md.)<\/strong><\/p>\n\n\n\nMadde 13- (Ek: 30\/7\/2024-7527\/5 md.) <\/strong>Bak\u0131mevine al\u0131nan k\u00f6peklerden; insan ve hayvanlar\u0131n hayat\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tehlike te\u015fkil eden ve olumsuz davran\u0131\u015flar\u0131 kontrol edilemeyen, bula\u015f\u0131c\u0131 veya tedavi edilemeyen hastal\u0131\u011f\u0131 bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olanlara 11\/6\/2010 tarihli ve 5996 say\u0131l\u0131 Veteriner Hizmetleri, Bitki Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, G\u0131da ve Yem Kanununun 9 uncu maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda belirtilen tedbir uygulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n(Ek: 30\/7\/2024-7527\/5 md.) <\/strong>Yerel y\u00f6netimler sahipsiz k\u00f6peklere ili\u015fkin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u015f ve i\u015flemlerde Bakanlar Kurulunun 28\/8\/2003 tarihli ve 2003\/6168 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile onaylanan Ev Hayvanlar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131na Dair Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda gerekli idari tedbirleri almaya yetkilidir.<\/p>\n\n\n\nKanun\u00ee istisnalar ile t\u0131bb\u00ee ve bilimsel gerek\u00e7eler ve g\u0131da ama\u00e7l\u0131 olmayan, insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelen \u00f6nlenemez tehditler bulunan acil durumlar d\u0131\u015f\u0131nda yavrulama, gebelik ve s\u00fct anneli\u011fi d\u00f6nemlerinde hayvanlar \u00f6ld\u00fcr\u00fclemez.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ld\u00fcrme i\u015fleminden sorumlu ki\u015fi ve kurulu\u015flar, hayvan\u0131n kesin olarak \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnden emin olunduktan sonra, hayvan\u0131n \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc usul\u00fcne uygun olarak bertaraf etmek veya ettirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. \u00d6ld\u00fcrme ve \u00f6tanazi i\u015flemine ili\u015fkin esas ve usuller Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.[16]<\/sup><\/p>\n\n\n\nYasaklar<\/strong>